En ina democrazia han las medias professiunalas ina rolla impurtanta. Cun porscher infurmaziuns cumplessivas pussibiliteschan ellas a las burgaisas ed als burgais da sa far in’atgna opiniun, da giuditgar las relaziuns ed ils process en la societad e da sa participar a la furmaziun da quels en il process democratic. La qualitad dal process da decisiun democratic e dal dialog public dependa fermamain da la qualitad da las infurmaziuns e dal stil dal discurs che medias professiunalas tgiran.

En l’ambient da las medias digitalas han las  medias professiunalas l’incumbensa da reducir la cumplexitad, da dar ina survista, da verifitgar ils fatgs, da far transparent situaziuns da fatgs e funtaunas nuncleras e da separar l’impurtant da l’irrelevant.

Il service public da la SRG SSR s’orientescha al bainstar public. El è obligà cumplainamain a la publicitad. La basa e la mesira da referenza è il stadi da dretg democratic cun tut sias valurs ed obligaziuns. Vitiers vegnan en spezial la Constituziun federala (la libertad da las medias e da l’opiniun, l’autonomia dal program), la Convenziun europeica dals dretgs umans e la Decleraziun dals dretgs umans da l’ONU.

La concessiun SRG SSR incumbensescha nus d’infurmar, da furmar, da divertir e da porscher cuntegns d’auta qualitad per tut las gruppas da la populaziun. Nus n’avain betg mo l’obligaziun da preschentar, mabain era d’approfundar, da contextualisar e da metter en dumonda eveniments e svilups. Nus promovain il discurs davart tut ils fatgs socials relevants ed animain la debatta publica. Nus preschentain la Svizra en tut sia diversitad e cun tut sias relaziuns internaziunalas, colliain e stgaffin identitad. Cun la populaziun essan nus en in dialog sin il medem nivel.

La SRG SSR chapescha l’infurmaziun sco incumbensa dad illustrar e da contextualisar – eveniments regiunals, naziunals e globals ch’èn impurtants ed interessants per ses public, e quai en ina gronda vastadad tematica. Supplementarmain inspirescha e collia la purschida da cultura, sport e divertiment da la SRG SSR ils umans en Svizra.

Il princip d’objectivitad e la diversitad d’opiniuns, da perspectivas e tematicas èn centrals en la rapportaziun da la SRG SSR. Era la represchentaziun e la reflexiun da la diversitad dals umans, da las culturas e da las linguas en Svizra. Nus dain spazi a differentas perspectivas e faschain attenziun da pledentar tut ils umans cun lur munds da viver multifars, confurm a la strategia da la purschida da la SRG SSR.

Nus nizzegiain las pussaivladads da las novas tecnologias. Tuttina faschain nus attenziun che lur diever adempleschia las pretensiuns a nossa credibilitad. Nossa incumbensa è da mussar a noss public las schanzas ed ils ristgs da las novas tecnologias sco l’intelligenza artifiziala e d’infurmar davart la debatta actuala davart l’etica da las datas e da la digitalisaziun en il schurnalissem.

La credibilitad è noss bain il pli prezius. Nossa purschida schurnalistica sa basa sin trais princips: esser objectiv, multifar ed independent.

Nossa rapportaziun è objectiva, sch’ella considerescha ils fatgs ed arguments che stattan a disposiziun e preschenta mo quai ch’è vair tenor meglier savair e pudair. Il princip d’objectivitad premetta da las schurnalistas e dals schurnalists d’avair enconuschientschas da la materia e la cumpetenza da contextualisar. Ella pretenda diligenza cun verifitgar ils fatgs e las funtaunas sco era transparenza davart il stadi da savida e la plausibladad da las funtaunas duvradas. Il princip d’objectivitad pretenda fairness en connex cun la preschentaziun da differentas perspectivas ed opiniuns. El garantescha che persunas ed instituziuns pon prender posiziun, sch’i dat renfatschas encunter ellas («audiatur et altera pars»).

Era part dal princip d’objectivitad fa il princip d’intermediar ils cuntegns a moda chapibla e suandabla. Collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR suondan il princip da la vardaivladad ed eviteschan mintga defurmaziun u omissiun d’infurmaziuns impurtantas.

Noss cuntegns èn multifars, sch’els preschentan a moda differenziada ils fatgs, ils arguments, las valitaziuns, experientschas ed opiniuns. Ina purschida multifara sa mussa en in lartg spectrum da temas, giasts ed access. L’obligaziun da diversitad pretenda plinavant che la Svizra vegnia preschentada en tut sia multifariadad e pluralitad, inclusiv la preschientscha da tut las religiuns.

La redacziun da la SRG SSR è independenta d’influenzas politicas, economicas u religiusas. Noss’ovra schurnalistica è autonoma, sche las redacziuns na prefereschan u schanegian nagina ideologia, partida, instituziun u gruppa d’interess. Tgi che fa lavur publicistica per la SRG SSR, tegna ina distanza critica envers tut las gruppaziuns da la vita politica, economica, culturala, scientifica, sociala u religiusa.

Nus ans laschain manar dal dretg da la publicitad da survegnir intermedià in maletg dal mund uschè fidaivel als fatgs e divers sco pussaivel. Nossa identitad è schurnalistic-professiunala. Nossa rolla è quella da l’observatura u da l’observatur critic u participant, e betg quella da las acturas e dals acturs. Perquai na faschain nus betg farina cun ina chaussa u l’autra, era betg cun ina buna. Nus rapportain, sch’il tema è relevant per noss public, n’essan dentant betg part d’ina campagna. Il public po sa fidar da nossa fairness, distanza professiunala ed integritad schurnalistica. Nus reflectain regularmain nossa tenuta sco era la tscherna dals temas, da protagonistas e protagonists, d’acturas e d’acturs e da las perspectivas e controllain a moda autocritica, sche nossa purschida ha «flatgs tschorvs». Nossa integritad schurnalistica pretenda er independenza interna: Decisiuns schurnalisticas prendan las persunas responsablas en dumondas publicisticas, betg l’interpresa.

Las producentas ed ils producents da program da la SRG SSR san che la credibilitad e l’integritad èn lur pli custaivlas valurs. Ellas ed els èn perquai adina pertscherts da lur rolla professiunala. Ellas ed els vivan ils standards ch’èn definids en las directivas publicisticas ed ageschan da tut temp sco profis, mai senza distanza, mai sco persuna privata. Lur persvasiuns persunalas na giogan nagina rolla per lur decisiuns u lur cumparsa schurnalistica. Lur tenuta schurnalistica sa basa da princip sin la distanza critica envers els sezs. Ellas ed els sa defineschan sco observaturas ed observaturs da quai che capita en noss temp, sco accumpagnadras ed accumpagnaders da persunas e d’eveniments. Ellas ed els rapportan davart quai ch’els percepeschan sco vair tenor meglier savair e pudair. Ellas ed els sa chapeschan sco intermediaturas ed intermediaturs da cuntegns infurmativs, sportivs u culturals e sco divertidras e divertiders u partenarias e partenaris da discussiun da las persunas che utiliseschan lur purschida. Collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR fan ina clera separaziun tranter lur rolla professiunala e lur engaschament privat (p.ex. activitad politica u uffizi d’onur).

• Emissiuns d’infurmaziun èn objectivas ed analiticas. Collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR tegnan distanza da tut las ideologias e gruppas d’interess.
• En la rapportaziun davart la societad e la cultura avran access persunals perspectivas interessantas sin ina discussiun u in’ovra. La distanza schurnalistica na dastga dentant betg patir.
• En la rapportaziun davart il sport, la moderaziun d’emissiuns da musica e da divertiment u programs da radio fan emoziuns ed entusiassem part dal cuntegn.

Moderaturas e moderaturs tegnan en spezial distanza critica ed objectiva da tematicas politicas u socialmain relevantas. Sco creadras e creaders da program mantegnan ellas ed els ina tenuta objectiva ed orientada als fatgs e tralaschan d’exprimer lur atgna opiniun. Latiers tutga era da desister da simbols ideals, politics, religius e da reclama durant preschentaziuns publicas, perquai che quels pon far la parita d’avair interess persunals. Excepziuns da quest princip (per exempel en emsissiuns religiusas) dovran adina il consentiment da la persuna responsabla en dumondas publicisticas.

En discussiuns, formats d’audio u da video digitals sco era sin plattafurmas socialas pon ils hosts e las reportras ed ils reporters mussar dapli fassettas da lur persunalitad e da lur posiziun schurnalistica. Ma tuttina quant engaschadas e «datiers» ch’ellas èn: Producentas e producents da program da la SRG SSR n’èn ni privats ni senza distanza, mabain adina professiunals – sco quai ch’i descha a lur rolla en l’incumbensa dal service public.

En il contact direct cun il public davart temas dal mintgadi, tar elements interactivs sco gieus dal public, temas da l’actualitad pli «levs» sco l’aura u il sport u tar moderaziuns da musica, sa preschentan las moderaturas ed ils moderaturs sco persunalitads profiladas. Els fan ina punt emoziunala tranter il program en directa ed il public.

Perquai che tut las chasadas en Svizra pajan ina taxa da medias, vulain nus era cuntanscher tut ils umans cun nossa purschida da service public.

Quai munta per nus:

• Nus rapportain e raquintain istorgias là, nua che noss public e nossas communitys èn.
• Nus furnin qualitad sin tut ils chanals.
• Per far quai nizzegiain nus las fermezzas, las atgnadads e la multifariadad dals chanals che ans stattan a disposiziun.
• Nus essan en in dialog cun noss public e nossas communitys e las cumpigliain activamain en nossas discussiuns e retschertgas.
• Noss discurs schurnalistic, noss process da planisaziun, da retschertga e da producziun èn orientads a la finamira da stgaffir cuntegns per formats digitals e linears.
• Noss cuntegns èn accessibels tecnicamain ed èn da chattar grazia a la tgira sistematica da metadatas.
• Noss criteris schurnalistics èn argumentabels e transparents.
• Relevanza, professiunalitad, independenza, diversitad ed accessibladad: Nus controllain regularmain sche las tschintg pretensiuns da qualitad da la concessiun da la SRG SSR vegnian respectadas.
• Nus controllain regularmain e specificamain noss cuntegns, la tscherna dals temas e giasts, las avischinaziuns e dumondas sin biases, sin «flatgs tschorvs» u unilateralitads sistematicas. Per far quai duvrain nus sapientivamain metodas da «debiasing», sco che la scienza las propona.

Per pudair ademplir las pretensiuns eticas e qualitativas tenor l’art. 4 da la concessiun da la SRG SSR sco era quellas ch’èn definidas en la charta da las purschidas, ha la SRG SSR in sistem per garantir la qualitad ch’è liant per tut las unitads da redacziuns. Mintga collavuratura e mintga collavuratur ha ensemen cun la superiura u il superiur sco era cun il team da collegas la responsabladad da sustegnair quest process e da far part activamain da quel.

Nus dain regularmain invista en nossa lavur ed explitgain noss mastergn.

La SRG SSR renda, confurm a sia concessiun, udibla e visibla la societad en Svizra en sia entira diversitad. Quella cumpiglia la varietad da temas, perspectivas e d’experientschas sco era la diversitad da las persunas che vegnan a pled – areguard la schlattaina, la derivanza, l’etnia, la vegliadetgna, l’orientaziun sexuala, l’experientscha d’impediment u l’appartegnientscha religiusa.

La SRG SSR na discriminescha naginas persunas e naginas gruppas da persunas. Nus na transportain nagins clischés, evitain attribuziuns discriminantas, reagin sin svilups socials e rapportain en ina lingua (da maletgs) libra da discriminaziun e neutrala al gender. Quai faschain nus a moda consequenta, ma discreta. Nus differenziain tut tenor il chanal, il format e la gruppa en mira, per evitar l’impressiun d’esser part d’ina campagna. L’autoreflexiun critica e la recepziun conscienziusa impedeschan sexissem nunvulì u discriminaziun nungiavischada.

La multifariadad è damai in criteri da qualitad schurnalistic che sa basa sin l’obligaziun da diversitad.

En connex cun l’integraziun da persunas spezialisadas aspirain nus ad ina relaziun equilibrada d’expertas e d’experts. La finamira è 50:50.

Er auters segns caracteristics da diversitad integrain nus consequentamain en la tschertga da spezialistas e spezialists, acturas ed acturs, per exempel la vegliadetgna u la biografia da migraziun.

Ina represchentaziun eguala da nossa societad multifara è in segn caracteristic da la diversitad e qualitad schurnalistica.

Tar la SRG SSR vegn la tscherna dals temas determinada dals criteris relevanza ed interess dal public. En mintga publicaziun sto sa reflectar questa valitaziun.

Per giuditgar la relevanza na datti nagina definiziun definitiva. Ils suandants criteris gidan da s’orientar:

• actualitad / valur da la novitad
• muntada politica, economica, culturala, scientifica u sociala
• proximitad geografica, culturala, economica u politica
• muntada da las acturas e dals acturs che fan part
• caracter exemplaric
• exclusivitad
• muntada a lunga vista

Era l’interess dal public na sa lascha betg determinar a moda definitiva. Ils suandants criteris gidan da s’orientar:

• proximitad a la realitad da viver dal public
• attenziun publica («da quai discurran tuttas e tuts»)
• grond interess en las communitys digitalas
• emoziunalitad, dramatica
• effect da surpraisa
• disponibladad da documents da tun, da maletgs e da texts relevants

Ils aspects da relevanza e l’interess dal public ston vegnir valitads a moda differenta tut tenor il chanal da publicaziun.

Per formats d’infurmaziun actuals cun in’auta valur da la novitad è prioritara la muntada politica, economica, culturala e sociala. Per tematicas dal champ da divertiment gioga la prominenza ina rolla centrala. En la rapportaziun da sport po la valita da l’experientscha emoziunala esser fitg impurtanta. L’interess dal public è da resguardar commensuradamain er tar ils uschenumnads «faits divers» u las istorgias da boulevard (crims, disgrazias, sex, people), senza bandunar ils princips publicistics.

Il tema, l’access, il focus, ils giasts e la realisaziun èn adina tschernids cun premura e lur tscherna po vegnir argumentada cun criteris schurnalistics. Per tscherner las avischinaziuns e las furmas da raquintar nizzegiain nus er ils resultads d’analisas da datas.

La purschida online da la SRG SSR vegn cumplettada cun cuntegns istorics da l’archiv, cun la finamira da porscher ad utilisadras ed utilisaders vastas pussaivladads da retschertgar. Sco documents dal temp reflecteschan las emissiuns e contribuziuns il context social da quel temp e pon cuntrastar cun lur furma, lingua u messadi a las convenziuns valaivlas oz.

Il term novitads munta tar la SRG SSR tant novitads en il senn pli stretg sco era la contextualisaziun, infurmaziuns cumplementaras ed approfundaziuns – e quai da tut ils champs tematics e da tut ils geners. Ina valur da novitad pon avair d’in maun ils fatgs ed eveniments sezs, da l’auter maun era novas posiziuns, modas da considerar, remartgas e ponderaziuns davart fatgs enconuschents, atgnas retschertgas ed atgnas prestaziuns. Novitads pon era metter l’enconuschent en in nov context.

La SRG SSR na sclauda da princip naginas tematicas da sia rapportaziun. Decisivas èn la moda e maniera da la rapportaziun e la tscherna da las avischinaziuns adattadas ad ina tematica. La valitaziun e cun quai la tscherna dals temas èn ina plivalur centrala da nossa rapportaziun e sa differenzieschan tut tenor il chanal.

Tut las furmas schurnalisticas èn pussaivlas ed i dat in grond spectrum da pussaivladads per elavurar tematicas. Tut tenor il chanal, il recipient da publicaziun u a tematica èn tschertas furmas pli adattadas ed autras main.

Era fake news pon esser la raschun per ina rapportaziun, sch’ellas vegnan derasadas e cartidas da bleras persunas – per exempel en la furma d’ina verificaziun dals fatgs (à vesair era 4.5 Cumportament areguard fake news) e 7.2 Verificaziun dals fatgs.

Per attrair l’attenziun lantschan acturas ed acturs e gruppas d’interess e da lobing lur tematicas adina pli savens tenor criteris da marketing ed a basa da ponderaziuns dal management d’eveniments. L’elavuraziun respectivamain l’inscenaziun d’ina tematica ha qua tuttina blera valur sco il cuntegn.

Nus enconuschain questas metodas e n’ans laschain betg instrumentalisar. En la rapportaziun stgaffin nus – sche necessari – transparenza. Quai munta era che nus mantegnain distanza en il contact cun protagonistas e protagonists. Problematica n’è qua betg mo ina partischantadad existenta, mabain era gia la parita d’ina tala. Contacts frequents e regulars èn inevitabels per pudair retschertgar, sche betg perfin giavischabels. Da quels na dastga dentant betg sa sviluppar ina proximitad memia stretga u ina relaziun da loialitad. Er en las raits socialas vali da mantegnair distanza tar las protagonistas ed ils protagonists. Nus inscuntrain era persunas en autas posiziuns, da grond’influenza e prominentas a moda uschè curtaschaivla, critica e distanziada sco tut tschellas.

Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR fan transparent envers lur superiuras e superiurs eventualas relaziuns persunalas u professiunalas en connex cun tematicas, protagonistas e protagonists u instituziuns.

En cas da hypes tematics èsi nossa incumbensa d’examinar la relevanza e da mantegnair las proporziuns. Ch’in eveniment u ina tematica vegnan derasads vastamain e procuran per blera publicitad, di anc pauc davart lur muntada. Reflexiun empè da reflex è qua il princip central.

Nus rapportain a moda calma tant quai che reguarda il cuntegn sco er il tun (auters criteris valan per la rapportaziun live dal sport).

En cas da hypes gronds u dispitaivels pudain nus tematisar il fenomen sez, al declerar e situar. Era sche l’interess da las medias e dal public sa sminuescha, na perdain nus betg il fil dals aspects relevants. Gist en cas da tematicas che vegnan rapportadas a moda exagerada vali savens la paina da far anc ina giada in rapport, cura che l’agitaziun è sa quietada e las consequenzas èn visiblas. Cun declerar ils mecanissems medials pudain nus procurar per scleriment e rinforzar la cumpetenza mediala dal public.

Temas impurtants observain nus cuntinuadamain ed als tematisain, cura ch’i dat da rapportar insatge nov. Nus faschain quai era u gist cura ch’insatge capita en la sumbriva da las lingias grassas ed autras medias na rapportan betg (p.ex. conflicts emblidads). Temas relevants vegnan tgirads a media u a lunga vista (p.ex. verifitgar, sche las empermischuns electoralas vegnan tegnidas).

Attenziun e premura speziala èsi da far en connex cun la rapportaziun davart delicts. Sche proceduras penalas vegnan sistidas u sch’il decurs da la procedura demussa che persunas suspectadas u inculpadas èn innocentas, èsi da rapportar era davart quests fatgs a moda commensurada, correcta e gista. Il medem vala, sch’i sa mussa posteriuramain che persunas han stuì remetter lur uffizis u èn vegnidas relaschadas a moda nungiustifitgada.

Embargos giustifitgads objectivamain èn da resguardar. Quai vala en spezial per termins che dattan a las medias temp per sa preparar, per exempel per l’explicaziun d’in rapport u per in’annunzia durant ina conferenza da medias. Il respect da tals embargos po esser decisiv per la fidanza tranter las funtaunas d’infurmaziun e nossas redacziuns ed ans pussibilitescha savens pir l’access ad infurmaziuns preliminaras.

Embargos che favuriseschan intginas medias envers autras, considerain nus sco nungiustifitgads. Sch’in embargo è tenor noss avis nungiustifitgà, contactain nus l’instituziun publitgonta, per che quella possia infurmar era las autras medias correspundentamain.

Sche numerusas autras medias cun in vast public violeschan l’embargo, n’essan era nus betg pli sfurzads da mantegnair quel.

Sch’i dat tenor la SRG SSR in interess public predominant vi da la rapportaziun, po ella era decider da violar sapientivamain in embargo.

Avant che violar in embargo, sa barattan sche pussaivel las scheffas u ils schefs dals servetschs/las persunas responsablas dal di entaifer la SRG SSR. En tals cas èsi da consultar mintgamai la persuna superiura.

Sch’in embargo vegn respectà, stoi esser cler che las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR pon decider da tut temp libramain, sch’ellas u els vulan verifitgar, cumplettar u nizzegiar las infurmaziuns en in auter context, premess che la funtauna na vegnia betg periclitada. In’excepziun datti en il cas d’embargos dal Tribunal federal. Per raschuns da l’infurmaziun da las partidas pon ins retschertgar en tals cas pir suenter che l’embargo è scadì. In embargo vala mo per l’infurmaziun fixada e mo fin al termin definì.

Scumonds d’infurmaziun che impedeschan u impussibiliteschan nossa libra tscherna dal tema, n’acceptain nus da princip betg. Nus accordain dentant  noss proceder  cun las autoritads correspundentas, sch’i va per la protecziun da la vita e sanadad d’unfrendas e d’autras persunas pertutgadas. Sche las autoritads da persecuziun penala ans supplitgeschan da renunziar per part u cumplainamain a rapports en l’interess dal scleriment d’in crim, respectain nus quai en cas giustifitgads a moda persvadenta (vesair 7.1 Examinaziun da las funtaunas, 9.10 Secret da redacziun, Refusaziun da dar perditga, 13.3 Scumonds da publicaziun). En tals cas èsi indispensabel da consultar la superiura u il superiur.

Co che las reacziuns dal public vegnan tractadas, influenzescha la reputaziun da la SRG SSR ed ha perquai ina gronda muntada. Ad e-mails, ad autras communicaziuns digitalas e brevs èsi da respunder sche pussaivel senza retard ed en ina furma ed in stil correct. Resuns ed inputs vegnan integrads punctualmain en la creaziun dal program. Il cumportament en connex cun las communitys digitalas è descrit en il proxim alinea 3.2.

Las reacziuns dal public èn ina funtauna custaivla per valitar l’effect e la relevanza da noss cuntegns e servan al svilup cuntinuà da la qualitad.

Da princip elavura il servetsch dal public las dumondas telefonicas e scrittas dal public davart la televisiun, il radio u la purschida online. Sch’ina redacziun vul surpigliar sin agen giavisch l’elavuraziun cumpletta da las dumondas che pertutgan lur redacziun, fixescha la redacziun las responsabladads correspundentas ed organisescha ils process. En cas da dumondas che pertutgan directamain ina redacziun, èsi da contactar en mintga cas il servetsch dal public, avant che respunder directamain ad ina dumonda, quai per evitar ch’i dettia dublettas.

Sch’il servetsch dal public dovra l’agid da persunas da las redacziuns per respunder a las dumondas, trametta el uschenumnadas dumondas ad expertas u experts.

Resuns critics vegnan tractads a moda respectusa ed averta, era sch’els èn formulads a moda murdenta, uscheditg ch’els na surpassan betg directivas legalas u cunfins etics. En cas d’insultas èsi da ponderar, sch’ina resposta è giustifitgada. Ad e-mails anonims (pseudonim sco speditur) na respundain nus da princip betg. En cas da smanatschas èsi d’infurmar il servetsch da segirezza ed il servetsch giuridic cumpetent. En cas da reclamaziuns cun in caracter da contestaziun, èsi da render attent a la pussaivladad da sa drizzar a l’organ da mediaziun.

Sin material da reclama da tut gener (per exempel cudeschs, DVDs) che vegn tramess a nus, na stuain nus betg reagir.

Nus creain communitys enturn noss schurnalissem, quai vul dir enturn nossas tematicas ed enturn nossas persunas-clav. Nus lavurain per e cun nossas utilisadras e noss utilisaders, a moda eguala ed en in barat dialogic. Sin nossas plattafurmas dain nus ina vusch a las utilisadras ed als utilisaders e procurain ch’ellas ed els daventian cooperaturas e cooperaturs, cun involver las persunas da bell’entschatta – betg pir sco consumentas d’istorgias finidas. Nus chapin la community so part integrativa da nossa lavur schurnalistica: Las utilisadras ed ils utilisaders vegnan cumpigliads en la retschertga d’infurmaziuns («news gathering») e lur inputs èn funtaunas per istorgias e cuntinuaziuns. Plinavant vesain nus nossa community sco gidantras e gidanters che pon contribuir a la rapportaziun. Nus verifitgain adina ils fatgs da las infurmaziuns e da las materialias che nus survegnin u examinain almain lur plausibilitad, avant che nus duvrain quellas per ina publicaziun. Nus numnain er adina la funtauna.

Nus prendain serius nossa rolla sco medium d’interacziun cun in’incumbensa da service public: Cun noss cuntegns svegliain nus discussiuns e stgaffin ed administrain spazis per debattar sin las atgnas plattafurmas ed entaifer las medias socialas. Nus focussain ils basegns da noss public en mira. Nossas expertas, noss redacturs spezialisads e nossas correspundentas contribueschan activamain a las debattas, contribueschan fatgs, porschan connexs e demonstreschan sin questa via autenticitad, proximitad e cumpetenza.

Nus ans confruntain cun la critica e revelain nossas decisiuns publicisticas. Nus schain a tge dumondas che nus tschertgain respostas, ma era tge che nus na savain betg.

Nus tschertgain activamain communitys per garantir la diversitad tematica e per acceder novas gruppas d’utilisaziun. Nus creain e tgirain novas gruppas d’interess specificas, nua che quai para raschunaivel. Cun tschertgar activamain il barat e sa focussar sin tematicas che interessan las utilisadras ed ils utilisaders, rinforzain nus la relaziun cun ellas ed els.

En ils commentaris sin nossas atgnas plattafurmas e plattafurmas externas reagin nus svelt sin dumondas directas ed objectivas ed engraziain per laud u critica objectiva.

Nus na reagin betg sin provocaziuns, critica nunobjectiva u attatgas verbalas.

La netichetta per nossas atgnas plattafurmas e per noss chanals sin terzas plattafurmas èn reglas da cumportament liantas. Apaina che las discussiuns cumenzan ad ir giud via, scrivain nus in commentari che avertescha a la discussiun objectiva davart il tema e che renviescha a la netichetta.

Sin nossas atgnas plattafurmas na dain nus betg liber commentaris che cuntrafan a la netichetta. Sin noss chanals da las medias socialas stizzain nus ils commentaris che cuntrafan a la netichetta.

Nus bloccain uschè pauc sco pussaivel utilisadras ed utilisaders. Sch’insatgi cuntrafa dentant pliras giadas a la netichetta, pudain nus bloccar quella persuna. En il cas da surpassaments severs cunter la netichetta (per exempel la glorificaziun da violenza, expressiuns rassisticas u omofobas u spam) pudain nus bloccar persunas  immediat e senza avertiment.

La SRG SSR na tolerescha nagins commentaris instigants cunter collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR. Las auturas ed ils auturs da tals commentaris vegnan bloccads immediat e pass giuridics vegnan examinads. Collavuraturas e collavuraturs ch’èn pertutgadas u pertutgads da commentaris instigants sa drizzan a la superiura u al superiur en lingia. En cas da smanatschas cunter collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR vegn infurmà il servetsch da segirezza.

Sche tematicas piglian surmaun sin noss chanals e surpassan la dimensiun ed il spectrum da critica usità e pudessan includer ina ristga da reputaziun per la SRG SSR, per exempel reacziuns e commentaris orchestrads a l’engronda e diffamants cunter cuntegns u persunas («shitstorms»), èsi d’infurmar l’equipa correspundenta da las medias socialas dal sectur communicaziun.

Colliaziuns a paginas d’internet externas sin nossas plattafurmas digitalas ed en noss posts sin ils chanals da las medias socialas duain gidar da cumplettar, approfundar u explitgar in tema. Ellas vegnan integradas sulettamain tenor ils criteris publicistics e na dastgan betg vegnir commerzialisadas (vesair concessiun SRG SSR art. 18 al. 2 lit. f).

Colliaziuns externas ston plinavant esser marcadas cleramain sco talas. En las cundiziuns d’utilisaziun vegn menziunà che la SRG SSR na surpiglia nagina responsabladad per cuntegns esters. Nus na colliain naginas paginas che cuntrafan a noss standards schurnalistics u etics (per exempel purschidas che glorifitgeschan violenza u pericliteschan la giuventetgna). Tar mintga colliaziun èsi da controllar, sche la funtauna è credibla, relevanta e necessaria en il context da la rapportaziun.

Nus essan fitg precauts cun marcar («tagging») persunas, organisaziuns u moviments d’activistas e d’activists en posts sin las medias socialas. Era qua vala: Nus tegnain ina distanza critica cun tut las gruppaziuns da la vita politica, economica, sociala e culturala.

Sche persunas d’ordaifer vulan colliar paginas-web da la SRG SSR sin lur atgnas paginas-web, en lur blogs, etc. (per exempel a contribuziuns davart ellas sezzas), èn decisivas las cundiziuns d’utilisaziun menziunadas.

La correctura clera e netta da sbagls serva a la credibilitad publicistica. Igl è impurtant da curreger svelt sbagls, per evitar che quels possian sa derasar en las proximas emissiuns, sin ils chanals digitals e via l’archiv.

Corrigendas sin l’emettur èn perquai obligatoricas. Nus stuain parter dal fatg ch’il public na po betg renconuscher senz’auter in sbagl sco tal. Sche nus constatain in sbagl durant in’emissiun currenta, curregin nus quel sche pussaivel immediat.

Sche nus constatain in sbagl gravant pir pli tard, curregin nus quel en la proxima ediziun da la medema emissiun e durant il medem temp che nus avain fatg il sbagl en l’emissiun precedenta. Il medem vala per podcasts e tut las autras purschidas digitalas. En il text accumpagnant sin las atgnas plattafurmas faschain nus sche pussaivel attent al sbagl e curregin quel.

Tut las correcturas duain capitar a moda uschè transparenta sco pussaivel, per ch’il public possia suandar tge ch’è vegnì midà cura e pertge.

En connex cun la publicaziun da retschertgas d’opiniun politicas avant elecziuns e votaziuns resguardain nus las provas statisticas represchentativas.

En il rom da la rapportaziun davart retschertgas d’opiniun duain ils suandants aspects vegnir menziunads:

• l’institut da retschertga
• l’incumbensader
• la perioda da retschertga
• la moda da realisaziun (dumondas persunalas, per telefon u online)
• la totalitad da la basa statistica (p.ex. regiun, vegliadetgna minimala)
• il dumber da las persunas intervistadas
• la quota da sbagls tar las singulas constataziuns
• il cuntegn essenzial da las dumondas

Interpretaziuns da resultats da retschertgas ston esser visiblas cleramain sco talas e na pon betg far l’impressiun d’esser fatgs. Retschertgas d’opiniun duain vegnir preschentadas en general sco impressiun dal mument e betg sco prognosas. Sche la quota da sbagls d’ina retschertga permetta plirs resultats d’ina votaziun, sto quai vegnir demussà en la rapportaziun. Era da menziunar èn eveniments che pudessan influenzar la furmaziun da l’opiniun.

Retschertgas d’opiniun pon vegnir publitgadas mo fin diesch dis avant la votaziun.

Per contribuziuns davart temas politics cuntravers u davart temas economics e socials delicats, valan ils medems princips schurnalistics e las medemas modas d’avischinaziun sco per tut ils auters temas. Dentant èsi da far dapli attenziun areguard il tun ed il stil da tals cuntegns. Quai vala era per il diever d’elements da concepziun sco maletgs e tuns (musica e ramurs). Il potenzial da donnegiar nossa credibilitad è considerabel, sche nus faschain qua – era formalmain – sbagls e duvrain il fauss tun. La responsabladad redacziunala en connex cun temas delicats cumpiglia era l’obligaziun da considerar las consequenzas pussaivlas d’ina rapportaziun per las persunas u gruppas pertutgadas.

Tgi che lavura vi da temas delicats, sto infurmar las persunas superiuras directas. En cas d’istorgias che pudessan involver la SRG SSR en ina cuntraversa da reputaziun, èsi plinavant indispensabel d’infurmar la direcziun dal gener e da consultar las schefredacziuns da las unitads respectivas.

La SRG SSR gioga ina rolla clav per la furmaziun da l’opiniun da las votantas e dals votants svizzers en il context d’elecziuns e da votaziuns. Quai vala cunzunt sin nivel naziunal e chantunal e per part era sin nivel local. Perquai èn fitg autas las pretensiuns al princip d’objectivitad, a la diversitad d’opiniun ed a la fairness en la rapportaziun.

Avant votaziuns valan reglas spezialas: Las redacziuns da la SRG SSR fan stim che las posiziuns da pro e contra vegnian represchentadas a moda gista en la purschida generala e che la rapportaziun cuntegnia ina gronda part d’infurmaziuns fundadas relevantas ed objectivas.

Da la purschida da basa avant votaziuns naziunalas fan part rapports davart las posiziuns da las gruppas pro e contra sco era la conferenza da pressa dal Cussegl federal. Resguardadas vegnan plinavant era las parolas da las partidas federalas che vegnan normalmain prendidas durant ils dis da partidas/las radunanzas da delegadas e delegads, sco era las parolas da partidas che han fermezza da fracziun en il parlament.

Per la rapportaziun che surpassa ils temas obligatorics valan sin noss chanals obligaziuns da diligenza pli severas. Cun gronda precauziun rapportain nus a chaschun d’occurrenzas, manifestaziuns, preschentaziuns da prominenza, etc., inscenadas primarmain per la rapportaziun en las medias. Quai vala era per occurrenzas da sport e da cultura che vegnan duvradas sco vehichel per acziuns politicas.

Pli datiers ch’il termin da votaziun vegn e pli impurtants ch’èn la diligenza, il princip d’objectivitad e la diversitad. En debattas davart temas naziunals faschain nus attenziun da represchentar las differentas perspectivas da las regiuns linguisticas e da las gruppas socialas.

Rapports dictads da l’actualitad u motivads schurnalisticamain èn pussaivels da tut temp, era curt avant la dumengia da votaziun. I sto dentant sa tractar en quest cas da novitads cun in’auta relevanza.

L’applicaziun da las pretensiuns da diligenza e d’equiliber pli severas succeda a moda coordinada tranter las unitads regiunalas; la realisaziun concreta po resguardar la realitad publicistica da mintga unitad.

En la totalitad da nossa rapportaziun davart in project da votaziun ston las differentas posiziuns vegnir a pled a moda adequata e cun lur arguments centrals. En quest connex vala l’obligaziun da diversitad e da fairness.

In’obligaziun da diligenza particulara vala per tut ils formats da discussiun, las emissiuns da talk e represchentaziuns singulas da protagonistas e protagonists. Qua èsi da garantir ina represchentaziun gista e multifara durant l’entir cumbat da votaziun.

En cas d’iniziativas dal pievel è la versiun lunga, uffiziala e per part cumplitgada dal num savens pli pauc enconuschenta a la publicitad che las versiuns midadas (per exempel l’iniziativa da burca empè da l’iniziativa per in scumond da cuvrir la fatscha). Nus duvrain savens la versiun curta per esser pli chapibels. Decisiv è ch’il public sappia tge iniziativa che nus manegiain.

Questas determinaziuns valan obligatoricamain per tut ils geners, formats e chanals.

Las ponderaziuns e prescripziuns da basa avant votaziuns valan confurm al senn era per la rapportaziun avant elecziuns.

Las unitads regiunalas determineschan reglas specificas cun la finamira da garantir ina rapportaziun objectiva e gista davart las candidatas ed ils candidats e las partidas che correspundan a las atgnadads regiunalas. Ellas fan transparent quellas ad ura a las partidas ed a las candidatas ed als candidats. Ellas differenzieschan en quest connex era tranter elecziuns da proporz e da maiorz. Per elecziuns naziunalas datti ina coordinaziun da las valurs directivas e dals termins tranter las unitads regiunalas. La concepziun concreta po variar resguardond las cundiziuns regiunalas respectivas. En connex cun las elecziuns chantunalas e communalas vegnan las reglas fixadas sin nivel regiunal.

Durant il cumbat electoral na purschain nus betg ina plattafurma unilaterala a las partidas. Durant la fasa decisiva avant las elecziuns naziunalas èsi da discutar cun la schefredacziun cumparsas singulas da candidatas e candidats en emissiuns d’infurmaziun, da divertiment, da cultura e da sport. Durant quest temp vala, sco er avant las votaziuns, l’obligaziun da diligenza pli severa per tut ils formats da discussiun, las emissiuns da talk e las cumparsas singulas da protagonistas e protagonists.

Igl è da resguardar durant l’entir cumbat electoral in’occupaziun diversa e gista che s’orientescha er al fatg, schebain ina partida ha fermezza da fracziun. En l’ultima fasa avant la votaziun a l’urna na datti sper las novitads d’auta relevanza naginas cumparsas singulas da candidatas u candidats pli che pudessan dar ad ina u a l’auter ina plattafurma unilaterala. Per elecziuns chantunalas e localas valan las medemas disposiziuns.

En cas da segunds scrutinis che han lieu per il pli curt suenter l’emprima votaziun, vegnan ils termins fixads cun las schefredacziuns.

Per l’admissiun da partidas e da candidatas e candidats ad emissiuns electoralas valan reglas spezialas. Criteris èn la relevanza publicistica e politica (per exempel relaziuns da forzas d’enfin qua).

Sch’il dumber da participantas e participants sto vegnir limità tar l’occupaziun da podiums electorals per motivs specifics medials ed en l’interess dal public, è quai permess. Ils criteris d’exclusiun ston esser suandabels objectivamain (per exempel il pitschen dumber da sezs d’ina partida en in parlament). Candidatas e candidats exclus dal podium duain tenor pussaivladad almain vegnir menziunads là.

L’analisa da novitads è in element schurnalistic classic. Ella porscha ina plivalur envers la rapportaziun pura da novitads. En pli gida ella il public a situar l’impurtanza d’in eveniment u d’in svilup ed a valitar la problematica. L’analisa da novitads datti sco curta, svelta emprima valitaziun u en la furma pli detagliada sco analisa fundada. Ella po vegnir realisada puramain en furma da text (en scrit u a bucca) u sco Q & A, medemamain sco duplex/discurs da moderaziun en in’emissiun, en in podcast e la finala era sco video d’analisa/audio explicativ. Analisas vegnan designadas cleramain sco talas.

Analisas da novitads premettan ina gronda cumpetenza tematica. Ellas vegnan perquai realisadas per regla da collegas cun enconuschientschas spezialisadas, da correspundentas e correspundents u da las redacturas e dals redacturs spezialisads ch’èn responsabels per in dossier tematic. Tar SWI pon las analisas era vegnir redigidas d’expertas e d’experts externs e vegnan marcadas sco talas.

Las analisas da novitads cuntegnan las infurmaziuns objectivas ch’èn stringentamain necessarias per la chapientscha. Ellas represchentan la valitaziun da l’autura u da l’autur sin basa da sias experientschas e da sias enconuschientschas dals fatgs. Ma en il center stattan ils arguments che vegnan preschentads, motivads e mess sin la ballantscha. A basa da questa evaluaziun èsi pussaivel da trair conclusiuns. I na va dentant betg per opiniuns u vistas persunalas.

Commentaris èn pussaivels tar la SRG SSR. Els èn resalvads a grondas tematicas d’impurtanza fundamentala da l’intern dal pajais e da l’exteriur. Betg lubids n’èn commentaris en furma da recumandaziuns da votaziun u d’elecziun. Commentaris ston adina esser marcads cleramain sco tals e ston sa basar sin fatgs ed arguments verifitgabels.

Auter ch’en il cas da l’analisa da novitads cuntegna il commentari pli fitg la valitaziun da l’autura u da l’autur. Ella duai dentant adina vegnir preschentada a moda transparenta ed argumentada. L’opiniun persunala n’ha qua nagina impurtanza.

Ils commentaris vegnan adina cuntralegids d’ina commembra u d’in commember d’ina schefredacziun u d’ina scheffa resp. d’in schef dal servetsch/persuna responsabla dal di e ston vegnir approvads avant che vegnir publitgads.

Ils ultims onns èn plattafurmas digitalas, purschidas da medias alternativas sco era raits socialas daventadas adina pli impurtantas. En quest ambient sa derasan differentas interpretaziuns da svilups socials e d’enconuschientschas scientificas cun in grond spazi d’influenza. Questas medias e vistas cuntanschan parts da la societad.

Nus na pudain betg ignorar questas vistas, ma na las dastgain era betg represchentar sco opiniuns egualas. La SRG SSR pratitgescha in schurnalissem che sa basa sin fatgs e sa funda sin las enconuschientschas scientificas. Perquai vegnan persunas che refusan fatgs verifitgads scientificamain a pled activamain tar nus mo en cas excepziunals motivads (permissiun da las schefredacziuns).

Il medem mument stuain nus gist era tar quests temas mussar nossa posiziun e dir cleramain: manzegnas, infurmaziuns faussas e fake news ston vegnir decleradas sco talas.

Temas religius tractain nus tuttina sco auters temas. Nus differenziain en quest connex tranter cuntegns da cretta ed aspects instituziunals. Cuntegns da cretta centrals èn protegids spezialmain, instituziuns religiusas e lur represchentantas e represchentants èn dentant suttamess a la medema examinaziun critica sco auters acturs da la societad. Quai vul dir che nus tractain las religiuns e las baselgias tuttina critic sco tut las autras direcziuns da pensar ed instituziuns. Nus essan dentant conscients che cunzunt la tonalitad da la rapportaziun po offender ils sentiments da la part cartenta dal public. Nus na ridiculisain perquai betg cuntegns da cretta centrals da religiuns. La satira è dentant lubida.

En cas da dumondas religiusas cuntraversas evitain nus mintga furma da discriminaziun e mantegnain la dignitad da tut las persunas participadas, er en la lingua da maletgs ed en la tscherna da las formulaziuns.

La libertad da l’art è in bain impurtant en ina societad averta e duai vegnir restrenschida uschè pauc sco pussaivel. Ella ha gronda impurtanza en la purschida da la SRG SSR sco expressiun da la libertad d’opiniun. Quai vala per tut las furmas d’art.

La SRG SSR na porscha dentant nagina plattafurma per products d’art che derasan odi nunfiltradamain u che instigheschan ed appelleschan a violenza cunter umans u gruppas da la populaziun. Ovras che represchentan perceptiblamain cuntegns da violenza glorifitgants, discriminants, sexistics u rassistics vegnan perquai mussadas mo suenter ina consideraziun redacziunala minuziusa e resguardond la protecziun dals uffants e giuvenils en las medias.

Er en la purschida da la SRG SSR è la satira sco furma d’art in med da divertiment e da confruntaziun democratica permess, gea giavischà. Ella appartegna a l’autonomia da program da la SRG SSR ed è protegida da la libertad d’art e d’opiniun. Ella sto vegnir duvrada confurm al chanal e sto esser reconuschibla indubitablamain sco tala per il public. Il coc dals fatgs da la contribuziun satirica na dastga betg esser nunvair u disfamant.

Ils princips schurnalistics da la fairness e da la diversitad (preschentar tut ils puncts da vista) n’èn betg applitgabels per la satira. Pretensiuns da tractament egual n’èn betg d’ademplir: La satira è tenor ses gener unilaterala, accentuada, provocanta e cun quai potenzialmain offendenta. En pli ha la satira da princip ina tenuta critica envers tut las ideologias e posiziuns politicas e sa fatschenta correspundentamain a moda accentuada cun quellas.

Perquai n’èn las disposiziuns en connex cun las elecziuns e votaziuns (vesair 4.2 / 4.3) da princip betg applitgablas per la satira. Expressiuns d’opiniun subjectivas da satirichers e satiricras èn adina pussaivlas, uschè ditg ch’ellas na cuntegnan betg ina recumandaziun d’elecziun u da votaziun explicita.

La satira sa fatschenta mintgatant era cun temas religius. Il dretg da program differenziescha tranter cuntegns da cretta centrals e las instituziuns religiusas inclusiv lur dignitarias e lur dignitaris. Ina protecziun privilegiada giaudan mo ils cuntegns da cretta centrals (vesair 4.6 Temas religius).

La satira sto esser visibla cleramain en las emissiuns e sto vegnir designada explicitamain sco tala (per exempel sco glossa). Ses cuntegn e sia tonalitad vegnan responsads da la redacziun cumpetenta. Igl è da ponderar tge effect ch’ella ha sin il public e sch’ella sa cunfa cun l’ambient da publicaziun correspundent.

Davart la SRG SSR, pia en atgna chaussa, rapportain nus a moda reservada en la dimensiun e cun ina tonalitad conscientamain objectiva. Nus mussain che la purschida tutga tar la SRG SSR. En cas che pudessan cumprometter la confidenza en l’instituziun SRG SSR duai la rapportaziun succeder a moda transparenta, cun separar cleramain l’infurmaziun e la communicaziun interna. Sche temas interns vegnan tractads publicamain, èsi da garantir che l’infurmaziun servia al public e betg a la tgira da l’image.

Da princip valan ils medems criteris sco per la rapportaziun davart autras interpresas ed instituziuns: Decisivs èn il cuntegn da la novitad e la relevanza.

La rapportaziun davart andaments interns sto vegnir discutada cun las schefredacziuns. Tut las publicaziuns u emissiuns davart la SRG SSR vegnan cuntralegidas e dadas libras d’ina commembra u d’in commember da las schefredacziuns u d’ina scheffa resp. d’in schef dal servetsch/da la persuna responsabla dal di.

La clientella da reclama e da sponsuradi sco era las partenarias ed ils partenaris da medias na survegnan nagin tractament spezial en il program. Reservaziuns e partenadis na dastgan betg esser colliads cun pretensiuns redacziunalas en ils cuntegns dal program. Ils cuntegns redacziunals ed ils interess commerzials èn da separar strictamain. Mintga furma d’influenza sin la tscherna dal tema, sin la tonalitad u sin il plazzament da contribuziuns redacziunalas da vart da partenarias e partenaris da reclama u da sponsuradi è exclusa.

Partenadis da medias, d’ediziuns e d’occurrenzas concludin nus mo, sch’igl è garantì ch’els na pericliteschan betg ina rapportaziun independenta sco era la libra tscherna da temas e d’avischinaziuns als temas.

En singuls formats fai part da la purschida da servetsch da la SRG SSR da cumparegliar products concrets, sche talas cumparegliaziuns da products u da servetschs èn d’interess e/u da niz per il public. En quest connex vala il princip che nus tralaschain tut quai che pudess vegnir interpretà sco reclama (indirecta) per quests products. Betg lubidas n’èn preschentaziuns respectivamain cumparegliaziuns da products en las purschidas d’infurmaziun actualas.

Tgi che intervegn cun rapports critics d’in product en la concurrenza da l’economia da martgà, è suttamess ad in’obligaziun da diligenza pli gronda (Lescha federala davart la concurrenza illoiala LCI).

Tests da products u cumparegliaziuns na dastgan mai far la parita d’esser colliads cun interess commerzials; l’independenza redacziunala ha adina la precedenza.

Nums da marcas menziunain nus cun tanta precauziun sco pussaivel, per exempel en ils rapports da sport u a chaschun d’occurrenzas culturalas. Nus desistin da numnar verbalmain ils supplements da reclama.

Excepziuns èn necessarias, sch’i resulta ina plivalur infurmativa cleramain visibla per il public u sch’ellas èn necessarias per la chapientscha, en quel cas pon sponsuras e sponsurs vegnir menziunads excepziunalmain (per exempel menziun da nums d’equipas u da stadions). Quai po er esser il cas, sche occurrenzas han ina lunga tradiziun u sch’il public na savess senza l’agiunta betg da tge ch’i sa tracta. Sche pussaivel evitain nus da far intervistas da video davant logos u maletgs da products.

En cas d’intervistas u da purtrets cun scheffas u schefs da firmas èsi admissibel d’als intervistar cun la scrittira da la firma visibla davostiers (per exempel davant la sedia principala da lur interpresa), per ch’il public possia als contextualisar meglier. Per programs da sport e per formats cun cuntegns da sport valan prescripziuns spezialas.

Nus n’ans solidarisain cun nagina chaussa, era betg cun ina buna. Confurm a quest princip na rimna la SRG SSR sezza naginas donaziuns. Nus n’appellain era betg da sa participar ad acziuns da crowdfunding e n’ans colliain betg cun acziuns da rimnada.

Excepziuns èn las acziuns da donaziun da la Chadaina da Fortuna ed autras iniziativas approvadas da las unitads regiunalas.

Sch’i vegn rapportà d’iniziativas umanitaras u d’organisaziuns d’utilitad publica, succeda quai sulettamain pervia da lur interess social u schurnalistic, betg per sustegnair ina campagna.

Istorgias davart umans che la SRG SSR purtretescha pon svegliar tar parts dal public il giavisch da far ina donaziun a questas persunas. Per motivs da la protecziun da la persunalitad na dat la SRG SSR dentant naginas datas da contact da sias protagonistas e da ses protagonists a terzas persunas. Nus registrain las datas da contact da las persunas che vulan far ina donaziun e dain vinavant quellas a las persunas purtretadas.

Guerra, terror e violenza, ma er accidents e catastrofas natiralas portan savens maletgs e documents sonors che irriteschan. Per la tscherna e la preschentaziun da talas registraziuns ans orientain nus als suandants princips:

I n’è betg nossa incumbensa da furnir in maletg embellì da la realitad. Eveniments ch’èn schoccants dastgan era schoccar. Ina preschentaziun senza schanetg è savens necessaria per satisfar ad in fatg. Mintgatant n’han talas registraziuns betg mo ina valur da novitad, mabain er in caracter documentar ed èn correspundentamain impurtantas.

Dentant: Eveniments, dals quals vegnan publitgadas registraziuns d’acts da violenza, pretendan in’examinaziun da relevanza minuziusa.

Tar tut las represchentaziuns da violenza faschain nus stim da respectar la dignitad da las unfrendas e da lur confamigliars. Maletgs e tuns na dastgan betg vegnir duvrads per augmentar la sensaziun. Da resguardar èn en quest connex era regulaziuns legalas (p.ex. art. 135 CP ed art 4. al. 1 LRTV).

Perquai na duain registraziuns da scenas da violenza betg vegnir mussadas pli ditg che necessari. En cas da registraziuns che pon perturbar essan nus fitg precauts. Nus na mussain naginas persunas muribundas e da morts na mussain nus betg la fatscha. Scenas da violenza na vegnan betg repetidas.

La SRG SSR è plinavant legalmain obligada da proteger ils uffants e giuvenils (vesair art. 5 LRTV). Er en connex cun purschidas per uffants e giuvenils èsi perquai da far attenziun particulara.

En cas da registraziuns schoccantas ston las utilisadras ed ils utilisaders vegnir avertids ordavant cun mesiras adattadas sco passaschas da text, moderaziuns u avertiments da trigger.

En cas da represchentaziuns da violenza massiva u da brutalitad sto vegnir consultada la superiura u il superiur.

Preschentaziuns da violenza sco er auters cuntegns potenzialmain problematics – per exempel sexualitad, consum da drogas u cumportament autodestructiv – pon era cumparair en formats ficziunals sco films dramatics e serias, sco er en reportaschas e films documentars. Ellas vegnan giuditgadas tenor la Lescha davart la protecziun da la giuventetgna per films e gieus da video (LPSG) e tenor las directivas da branscha correspundentas.

Ils cuntegns vegnan registrads da las redacziuns cumpetentas e da las persunas incumbensadas per la protecziun da la giuventetgna da las unitads regiunalas.

Ina vegliadetgna recumandada vegn publitgada en las infurmaziuns dal program. Quella influenzescha il plazzament en il program sco er eventualmain l’utilisaziun sin plattafurmas online.

Davart delicts da mazzament, surtut tals entaifer ina famiglia, rapportain nus en il cas singul a moda precauta. Nus respectain en mintga cas la dignitad da las persunas pertutgadas e da lur confamigliars ed evitain da sensaziunalisar. En la rapportaziun d’actualitad n’interrogain nus betg nunnecessariamain ils confamigliars pli stretgs u vischinas e vischins. Nus na derasain naginas famas, na numnain per regla nagins nums e na mussain naginas fotografias da delinquentas, delinquents e victimas.

Davart suicidis na rapportain nus betg. Excepziuns èn pussaivlas:

• sche l’act è stà public (per exempel auto-arsentada en la publicitad);
• sche l’act è stà cumbinà cun auters delicts (per exempel rapiment);
• sch’i sa tracta d’ina persuna enconuschenta en la publicitad.

Nus desistin da menziunar detagls davart la moda da far suicidi e na mussain era betg il lieu da l’eveniment sco per exempel la punt, da la quala insatgi è sa bittà en la mort.

En connex cun ina debatta publica (per exempel davart l’assistenza al suicidi u davart suicidis cun armas da servetsch che sa chattan a chasa) pon suicidis vegnir tematisads. En la rapportaziun davart suicidis èsi da render attent a purschidas d’agid psicologic (p.ex. il Maun offert u Telefono Azzurro).

En la rapportaziun davart disgrazias e catastrofas infurmain nus a moda objectiva e precisa. Nus faschain attenziun da betg derasar senza basegn tema e sgarschur (per exempel tar persunas, da las qualas ils confamigliars pudessan esser tranter las unfrendas). Nus rapportain cun empatia e respect, senza dramatisar u sfruttar emoziunalmain la suffrientscha dals pertutgads.

En las emprimas fasas d’ina catastrofa circuleschan savens infurmaziuns cuntradictoricas e faussas. En questa fasa èsi spezialmain impurtant da metter en dumonda ils fatgs e las cifras e da derasar quels en mintga cas mo cun inditgar las funtaunas.

Las redacziuns da la SRG SSR procuran ch’ils confamigliars na vegnian betg a savair ils nums da victimas or da nossas publicaziuns. Persunas en malencurada tractain nus cun respect e mussain registraziuns da confamigliars da las unfrendas mo cun la pli gronda precauziun (naginas registraziuns da manaivel). En intervistas cun persunas pertutgadas u perditgas ocularas faschain nus attenziun da dumandar a moda sensibla.

En cas da disgrazias e da catastrofas han mesiras da salvament per victimas e per persunas periclitadas la precedenza envers il dretg d’infurmaziun da la publicitad. L’integritad fisica e psichica da las persunas participadas sto vegnir respectada da tut temp, era quella da las forzas d’intervenziun.

Er accidents ad occurrenzas da sport mussain nus cun tanta precauziun sco pussaivel e cun distanza respectusa. En l’elavuraziun d’accidents grevs (era cun consequenza mortala) na duvrain nus nagins maletgs da video e cunzunt nagins maletgs retardads, mabain in maletg stabel u ina successiun da maletgs stabels. Excepziuns ston vegnir approvadas da las persunas superiuras.

En noss programs na publitgain nus naginas decleraziuns – eventualmain sfurzadas – da persunas prendidas en ostagi.

Per l’ina èsi da respectar la dignitad da las persunas rapinadas: nagin na duai vegnir preschentà en cundiziuns umiliantas. Tge ch’ils ostagis din e co ch’els din quai, na decidan ultra da quai betg els sezs; l’effect croda dentant enavos sin els. Per l’autra na dastgain nus betg ans far indirectamain cumplizas e cumplizs d’in crim cun emetter talas registraziuns.

En cas da videos u documents sonors da rapiments agin nus a moda fitg precauta. Ina derasaziun vegn mo en dumonda, sche la dignitad da las persunas rapinadas vegn mantegnida. Ella sto vegnir lubida en tut ils cas da la schefredacziun responsabla. Execuziuns da persunas rapinadas na vegnan betg mussadas.

Reglas e prescripziuns spezialas valan en cas da rapiments d’uffants en Svizra (vesair 7.8 maletgs e videos d’inquisiziun).

Perquai ch’il terrorissem politic u religius tschertga primarmain in effect propagandistic e perquai che persunas che van amoc vulan vegnir percepidas publicamain, n’èn las medias en quest tema betg mo observaturas, mabain a medem temp acturas. Nus stuain pia procurar che las delinquentas ed ils delinquents survegnian uschè pauca chaschun sco pussaivel da sa profilar e na survegnian – en la percepziun da persunas fanaticas – betg schizunt status d’erox. Tar la preschentaziun da questa sort da violenza vala il princip: tant sco necessari – uschè pauc sco pussaivel.

La SRG SSR desista perquai da publitgar maletgs e nums d’attentadras e d’amocaders, nun ch’i sa tractia da figuras directivas d’ina rait. Il medem vala per material da propaganda u per messadis da video registrads. Las schefredacziuns pon permetter excepziuns.

Preschentaziuns u noziuns che pudessan promover senza vulair tema, polarisaziun u divisiun sociala èn d’evitar. Nus faschain attenziun da duvrar ina lingua objectiva, nunagitada e desistin da speculaziuns.

Plinavant faschain nus stim da betg surpigliar la dicziun u las pretensiuns dals delinquents. Per exempel èsi d’evitar per in’attatga la formulaziun «surpigliar la responsabladad» che vegn duvrada regularmain en texts d’agentura.

Sch’ins surpiglia tuttina formulaziuns da delinquentas e delinquents, ston ellas vegnir attribuidas cleramain ed eventualmain vegnir relativadas. Gruppas terroristicas dovran savens noziuns da la giurisprudenza per far l’impressiun ch’ellas ageschian en num da la giustia («chastiament», «sentenzia», «execuziun» euv.).

Avant che publitgar contribuziuns u retschertgas che pudessan pertutgar aspects da la segirezza naziunala èsi da consultar las schefredacziuns.

L’emprima victima da la guerra è la vardad. Tar eveniments da guerra deriva la gronda part da las communicaziuns da funtaunas che han ina finamira strategica cun la publicaziun. Quai vala era per annunzias che cuntanschan nus sur autras medias. Igl è perquai d’impurtanza centrala d’examinar la plausibilitad da lur cuntegn, da declerar la derivanza da las infurmaziuns e da render explicitamain transparenta la situaziun da la funtauna malsegira. Nus evitain mintga lingua u tscherna da maletgs che pudess rinforzar a moda nuncritica la propaganda – tuttina da tge vart.

A la tscherna dals pleds dain nus attenziun speziala. Singulas attatgas or da l’aria n’èn anc nagina «guerra». Cuntrari èsi d’evitar bagatellisaziuns linguisticas d’acziuns da guerra.

Tar l’uschenumnà embedded journalism faschain nus attenziun speziala d’esser precautas e transparents. Nus ans laschain «includer» e faschain part da talas missiuns, mo sche nus na survegnin betg en in’autra moda las infurmaziuns, ils maletgs ed ils tuns correspundents – i sto pia resultar ina vaira plivalur. Plinavant faschain nus transparentas las cundiziuns che han manà a la rapportaziun correspundenta (vesair 11.6 Regals ed invitaziuns).

La segirezza da las schurnalistas e dals schurnalists è pli impurtanta che l’interess publicistic.

En adina dapli pajais è la libertad, era per collavuraturas e collavuraturs da medias da l’exteriur, fitg restrenschida u schizunt privlusa. Visums e permissiuns da dimora na vegnan strusch u insumma betg pli concedids. Las correspundentas ed ils correspundents vegnan survegliads, smanatschadas u bandischads dal pajais, mintgatant schizunt arrestads. Periclitads n’è betg il davos era lur conturn e pir dretg lur contacts, infurmaturas, partenaris da discurs u translaturas e gidanters locals.

Tut quai na dastga betg impedir nus da rapportar a moda vardaivla e critica davart tut ils temas ch’èn tenor nus relevants. Cun preschentar sistems autoritars faschain nus attenziun da betg surpigliar inconscientamain la propaganda u ils narrativs da tals reschims. Sancziuns sco la refusa da dar visums futurs èn da prender en cumpra.

Il princip il pli impurtant è dentant la protecziun da nossas schurnalistas e noss schurnalists e da lur infurmantas e collavuraturs al lieu. Nus ponderain adina bain, sch’ina publicaziun pudess periclitar collavuraturas e collavuraturs locals ed evitain indicaziuns che permettan da trair conclusiuns davart lur identitad. Quai vul dir: Sche necessari ston las partenarias ed ils partenaris da discussiun vegnir anonimisads; en cas excepziunals era las persunas che rapportan. En cas da temas spezialmain delicats poi esser prudent da far la rapportaziun or da la redacziun da chasa e betg da las correspundentas e dals correspundents en il pajais sez.

Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR respectan ils dretgs persunals, en spezial la sfera intima e privata da las persunas singulas. Nus evitain da cumprometter insatgi nunnecessariamain, da far rapports da sensaziun u represchentaziuns emoziunalisantas da chaussas privatas. In interess public predominant vi d’ina persuna po dentant avair per consequenza che la violaziun da la sfera privata n’è betg illegala, perquai che la libertad d’infurmaziun e da medias (vesair art. 16 s. Cst.) è da valitar pli auta.

En connex cun persunas uffizialas, autras persunas da la vita publica e persunas prominentas è la barriera main auta: pli exponida ch’ina persuna è e dapli violaziuns da sia sfera privata ch’ella sto tolerar. La sfera intima (per exempel sexualitad, religiun, sanadad) è dentant spezialmain protegida era tar questa gruppa da persunas.

En mintga cas ston las persunas superiuras vegnir infurmadas, sch’i duai vegnir intervegnì en il sectur da protecziun da la sfera privata (obligaziun da motivaziun).

Sche quai na succeda betg gia ordavant en il rom dal discurs da retschertga, sto la persuna intervistada survegnir las suandantas infurmaziuns avant l’intervista (sche enconuschent):

• nua che l’intervista vegn publitgada ed eventualmain derasada;
• tge accent che la contribuziun metta;
• en tge context che l’intervista u ils citats da quella vegnan integrads (vesair 9.6 Variantas da discurs da retschertga)

En il senn da la transparenza èsi da communitgar sin giavisch a la persuna intervistada tge autras posiziuns – ma betg concretamain tge persunas – che cumparan en la contribuziun (sche quai è enconuschent il mument da la retschertga).

Central è che la persuna intervistada possia prender posiziun davart ils puncts centrals. Las collavuraturas ed ils collavuraturs da las medias mettan en dumonda las respostas da la persuna intervistada e las cuntraposiziuns vegnan messas en discussiun.

La scursanida da discurs è suttamessa a las reglas schurnalisticas usitadas da fairness. In discurs è da scursanir uschia che las aspectaturas ed ils auditurs critics giuditgassan la versiun scursanida sco resumaziun gista da la versiun pli lunga. L’autura u l’autur duai tscherner las passaschas en las qualas la persuna interrogada s’exprima il pli cler davart il fatg central (best argument).

Per regla pon ins partir dal fatg che la persuna intervistada è conscienta ch’i vegnan duvrads mo parts dal discurs. Sche la persuna intervistada pretenda da vegnir orientada davart las parts da l’intervista tschernidas, po quai succeder en scrit u per telefon. Ina persuna intervistada na po betg pretender che l’entira contribuziun vegnia preschentada ordavant ad ella. Mo en cas excepziunals pudain nus garantir ina preschentaziun da l’entira contribuziun (per exempel en cas d’in purtret spezialmain delicat che premetta ina relaziun da confidenza speziala). Impurtant è dentant che la persuna intervistada na po er en quel cas betg cundecider davart il text da la contribuziun e la tscherna dals citats. Quels n’èn betg negoziabels. Registraziuns sonoras autorisadas sco era notizias d’intervistas ston vegnir conservadas.

Cun formular pli tard las dumondas d’intervista en in text dastga la dumonda oriunda vegnir scursanida, dentant betg sfalsifitgada. Sch’i resultan novs aspects essenzials tranter il mument da l’intervista ed il termin da publicaziun, sto la persuna intervistada anc ina giada pudair prender posiziun.

La persuna intervistada ha sin dumonda il dretg da leger ils agens citats avant la publicaziun e da vegnir a savair en tge context che quels vegnan publitgads. En il contact cun persunas privatas senza experientscha da medias èsi da render attent activamain a la pussaivladad d’autorisar ils citats. Intervistas en furma da Q&A vegnan preschentadas per l’autorisaziun (senza titel, lead e maletg). Sbagls factics u formulaziuns faussas ston vegnir adattads. I n’è dentant mai pussaivel da laschar davent entiras dumondas sin giavisch da la partenaria u il partenari d’intervista u da far midadas che midan il senn.

Avant in’intervista publitgada en furma scritta èsi da fixar cun la partenaria u cun il partenari da discurs las cundiziuns – per exempel las reglas en connex cun l’autorisaziun.

Intervistas spontanas, per exempel cun bandunar ina sala da conferenza u suenter l’arrivada d’in star da sport, èn admessas cun persunas che han rutina en il contact cun medias. Era tar intervistas spontanas vala la regla dal «best argument».

Respect spezial vala per uffants sco era per persunas ch’èn victimas u perditgas d’in eveniment drastic. Qua na dastgan vegnir fatgas naginas emprovas da squitsch per obtegnair in’intervista u ina posiziun.

Da princip èn confruntaziuns spontanas mo in med admissibel, sche tut las autras furmas d’entrar en contact han fatg naufragi. Nus applitgain ellas mo, sch’il context tematic è absolutamain cler per las persunas dumandadas.

Scalinar vi da l’isch da l’abitaziun cun in apparat da registraziun u ina camera en acziun vegn en dumonda mo en cas d’in interess public extraordinari – e sche tut las autras modas d’interrogaziun han fatg naufragi – e sto vegnir approvà da las schefredacziuns.

Sch’i na dat nagina cunvegnientscha davart il diever d’intervistas, pon las persunas intervistadas retrair il discurs. Betg retrair na pon ellas il cuntegn infurmativ da l’intervista. En quest cas pudain nus citar la constataziun en il discurs indirect.

Per ina retratga èn da resguardar termins. La retratga d’ina intervista curt avant in’emissiun planisada (sche l’emissiun è periclitada pervi da la retratga da la contribuziun / da l’emissiun) è abusiva e na sto betg vegnir resguardada. Retratgas ston vegnir motivadas; retratgas pauschalas u tacticas na vegnan betg acceptadas.

En cas da persunas versadas en il contact cun las medias sco politicras, managers, pledadras da pressa u prominents è il dretg da retrair l’intervista restrenschì, en spezial sch’il discurs è vegnì fixà confurm a l’urden (tema, termin da l’intervista, furma da publicaziun). Constataziuns evidentamain faussas dastgan retrair era persunas ch’èn disadas da discurrer cun las medias.

Medemamain restrenschì è il dretg da retratga en cas da projects pli gronds, per exempel ina documentaziun da lunga durada davart la carriera d’ina persuna. Perquai èsi da render attent questas persunas detagliadamain avant il cumenzament da la collavuraziun a la muntada da lur participaziun ed a la restricziun che resulta da lur consentiment da sa retrair d’in tal project. Per motivar quest agir vegnan ellas orientadas davart la dimensiun dal project.

Esser transparent envers il public è impurtant: Sche la retratga d’ina intervista influenzescha la preschentaziun, duai quai vegnir palesà – nua ch’i fa senn.

Per pudair fotografar u filmar ina persuna a moda focussada e cumpletta, dovri il consentiment da quella. En la pratica tanscha la prontadad da dar in’intervista sco consentiment. Impurtant: Gia la registraziun e betg pir l’emissiun po violar ils dretgs persunals.

Persunas che s’exponan evidentamain a moda voluntara en la publicitad (per exempel acturas d’ina conferenza da medias, participantas da demonstraziuns) e persunas che vegnan registradas casualmain u che vegnan sin in sujet da maletgs (per exempel passantas e passants davant la Chasa federala) ston acceptar ina registraziun da film u da tun senza consultaziun.

Tgi che fa registraziuns da tun u da maletg da persunas ch’èn reconuschiblas, e quai en lieus che n’èn betg automaticamain accessibels a la publicitad, sto dumandar lur consentiment. Cameras e microfons da la SRG SSR ston vegnir etichettads visiblamain.

En cas da registraziuns da film davant in edifizi da dretgira, da duana u da polizia ston las fatschas da las persunas participadas per regla vegnir rendidas nunenconuschentas. Excepziuns valan per persunas da la vita publica. En la sala da dretgira, nua ch’i regia per il pli in scumond da filmar durant las tractativas, èn dissegns da dretgira in med adattà per avair a disposiziun maletgs. Igl è da far attenziun ch’ils dissegns na sajan betg memia naturalistics e che la protecziun da la persunalitad intenziunada restia mantegnida.

En cas da registraziuns d’uffants u da persunas cun in basegn da protecziun spezial dovri in consentiment explicit dals geniturs, da las persunas cun la pussanza dals geniturs u dals represchentants legals.

Il domicil privat sco er auters lieus da domicil privat, sco per exempel ospitals, instituziuns d’arrest u da reabilitaziun, èn protegids spezialmain (vesair 6.1 Respect da la sfera privata).

Registraziuns da tun e da maletg durant funerals privats u durant servetschs divins, maletgs schoccants da lieus d’accident u da catastrofa e registraziuns da persunas inablas d’agir (per exempel da persunas blessadas u malsaunas) u da persunas inablas da giuditgar, violeschan la sfera intima u privata. En cas d’in interess public, ston ils detagls vegnir cunvegnids ordavant cun las persunas pertutgadas, cun ils confamigliars u cun las persunas responsablas.

Nus na publitgain betg maletgs da morts ch’èn reconuschibels. Era sch’ils confamigliars han dà lur consentiment, respectain nus il ruaus da mort.

Excepziuns valan per documents da l’istorgia contemporana (per exempel registraziuns d’in papa en bara u maletgs d’in dictatur mazzà).

Registraziuns cun ina camera zuppada dal sectur secret u privat e registraziuns sonoras clandestinas d’in discurs betg public sco era lur derasaziun èn da princip scumandadas tenor l’art. 179bis ss. CP. La giurisdicziun renconuscha che registraziuns zuppadas da maletgs e da tun pon esser giustifitgadas, sch’igl exista tranter auter in interess public impurtant da publitgar in fatg e sche quel po vegnir cumprovà mo cun apparats da registraziun zuppads.

Registraziuns zuppadas da maletgs e da tun ston en mintga cas vegnir discutadas ordavant cun la schefredacziun responsabla. Permissiuns datti mo fitg restrictivamain.

Er emetter registraziuns da maletgs e da tun ch’èn vegnidas fatgas a moda zuppada da medias a l’exteriur po esser giuridicamain problematic. Il consentiment da las schefredacziuns sto perquai vegnir dumandà stringentamain era qua.

Sche ed en tge dimensiun che paginas-web privatas, forums d’internet, raits socialas e sumegliant ston vegnir consideradas sco spazi public è contestà giuridicamain.

Tenor il Tribunal federal è ina remartga publica, sch’ella po vegnir percepida d’in dumber nundeterminà da persunas u d’in circul da persunas pli grond che n’è betg collià tras relaziuns persunalas. Posts en medias socialas ch’èn vegnids publitgads senza ina configuraziun speziala che limitescha il public èn pia publics tenor il Tribunal federal.

Nus essan restrictivs en la publicaziun da tals cuntegns. Mintga giada che nus surpigliain cuntegns online èsi d’examinar, sche lur derasaziun pudess violar ils dretgs persunals, la protecziun da datas u la segirezza digitala.

Sch’ins surpiglia posts u videos da persunas privatas senza in context professiunal, èsi da far ina ponderaziun d’interess minuziusa tranter il niz public ed in’eventuala stigmatisaziun. En connex cun la publicaziun da cuntegns ch’èn adattads per cumprometter ina persuna, essan nus fitg restrictivs. I sto dar in interess public indubitabel vi d’ina publicaziun.

Per persunas inculpadas en ina procedura penala, en la quala ellas n’èn betg sentenziadas cun vigur legala, vala la presumziun d’innocenza (vesair art. 32 Cst.). Persunas inculpadas èn pia delinquentas supponidas – i sa tracta per exempel d’ina cugliunaria suspectada e betg d’ina cugliunaria. Formulaziuns alternativas a «delinquenta probabla u delinquent probabel» èn per exempel ina persuna suspectada d’in malfatg, ina persuna arrestada u – tut tenor il stadi da la procedura – ina persuna inculpada. En cas da persunas inculpadas èsi impurtant da far attent che quella persuna vala sco nunculpanta fin ad ina sentenzia giudiziala.

En cas da persunas sentenziadas che appelleschan ad in’instanza superiura èsi impurtant da menziunar «condemnada en emprima (relativamain segunda) instanza». En cas che la persuna inculpada snega la reproscha, sto quai vegnir remartgà.

Nus dain paisa ad ina terminologia correcta tenor ils princips da la procedura penala. En ina procedura penala valan las suandantas denominaziuns:

• La persuna suspectada vegn numnada durant l’inquisiziun penala e la procedura giudiziala «l’inculpada/l’inculpà» – e betg per exempel «l’assassin» u «la cugliunadra».
• Sch’ina persuna è vegnida «prendida en fermanza», n’è ella u el anc betg «arrestà». D’ina arrestaziun pon ins discurrer pir suenter ch’in cumond d’arrest è avant maun.
• Sch’igl è vegnì purtà plant cunter ina persuna, è ella «denunziada». «Accusada» è ella pir suenter ch’ella è vegnida accusada penalmain tras l’autoritad cumpetenta.

Era suenter ina sentenzia cun vigur legala èsi da duvrar las noziuns correctas. Ina persuna inculpada è alura ubain ina persuna «acquittada/declarada per nunculpanta» ubain ina persuna «sentenziada».

Chastis da chasaforz datti mo pli en il context istoric. Oz sentenzieschan las dretgiras delinquentas e delinquents ubain ad in «chasti d’arrest u da detenziun», ad in «chasti pecuniar», ad in «chasti» ubain a «lavur d’utilitad publica».

La SRG SSR è restrictiva cun menziunar ils nums da delinquentas e delinquents sco era da victimas. La menziun tras autras medias na stgaffescha anc betg ina enconuschientscha generala che giustifitgass ina menziun.

Ils nums da persunas delinquentas supponidas, ch’èn part d’ina procedura penala, e da victimas da malfatgs u da catastrofas na vegnan da princip betg numnads. La presumziun d’innocenza (vesair art. 32 Cst, 6.9 Presumziun d’innocenza) e la protecziun da la sfera privata da victimas èn bains giuridics impurtants. D’ina menziun dal num n’èn pertutgadas a moda considerabla betg mo las persunas numnadas, mabain era lur confamigliars.

Delinquentas e delinquents supponids u sentenziads numnain nus da princip uschia, ch’els n’èn betg identifitgabels. Indicaziuns d’adressas u registraziuns d’ina chasa che permettan in’identificaziun ston vegnir tralaschadas.

Excepziuns da la renunzia da menziunar il num u d’autra identificaziun èn pussaivlas:

en cas d’in interess public predominant;
tar persunas da l’actualitad sco politichers, titulars d’uffizis ed auters prominents, dals quals il num ed il maletg èn enconuschents generalmain (pli prominenta ch’ina persuna è e pli tgunsch che ses num po vegnir numnà);
sch’il num è gia uschè enconuschent che sia nunmenziun irritass, u sch’el vala sco chiffre per in cas (dentant na deliberescha la menziun d’ina persuna en autras medias betg automaticamain nus d’ans retegnair);
sche la persuna pertutgada è d’accord cun la publicaziun (adatg: eventualmain stuain nus proteger las persunas pertutgadas da sasezzas);
sche la rapportaziun fa senn mo cun menziunar la funcziun u il num (per exempel sch’il president d’ina uniun d’unfrendas da traffic chaschuna in accident en in stadi d’aivrezza).
En cas da delicts e da crims ch’èn succedids avant in lung temp e ch’èn vegnids expiads, vala da princip in dretg d’emblidar (vesair 13.4 Cumportament areguard dumondas da stizzar). Quai vul dir che tals delicts na duessan per regla betg pli vegnir menziunads en connex cun la persuna correspundenta.

En cas da delicts, attatgas ed attatgas terroristicas è l’interess public per ils motivs dal malfatg e da la delinquenza grond. Nus vulain e stuain – sco tar auters temas era – rapportar a moda uschè precisa e transparenta sco pussaivel. Perquai èsi necessari da numnar la naziunalitad da delinquentas, delinquents e victimas. Uschia stgaffin nus transparenza e prevegnin a speculaziuns, famas u infurmaziuns faussas. Infurmaziuns davart l’appartegnientscha etnica u davart la religiun vegnan numnadas, sch’ellas stattan en connex cun il delict.

Discriminaziun ed appel ad odi è chastiabel en Svizra. Sche nus rapportain davart rassissem, procurain nus – cun metter las constataziuns en in context – che las decleraziuns rassisticas n’hajan nagin effect da propaganda. Era decleraziuns da la cuntrapart politica, da persunas donnegiadas u d’autoritads d’inquisiziun dattan cuntrapaisa. En pli faschain nus stim da betg transportar simbols u parolas rassisticas.

Per publitgar ina novitad duvrain nus ina funtauna autorisada, legitimada e verifitgabla senza dubi. En cas che nus n’avain betg quella, vala tar la SRG SSR da princip la regla da duas funtaunas. Quai vul dir che per publitgar infurmaziuns èn per regla necessarias duas funtaunas identicas, independentas ina da l’autra.

In’excepziun vala en cas da novitads d’auta relevanza betg confermadas che vegnan tractadas a moda prominenta sin portals online serius, en medias internaziunalas crediblas ed en raits socialas: Qua pudain nus era publitgar, inditgond indispensablamain la funtauna, sche questa funtauna è credibla e la novitad plausibla. Il medem mument stuain nus controllar e retschertgar la novitad correspundenta (vesair 8 Cumportament areguard l’intelligenza artifiziala (IA)).

Era per intervistas stampadas, realisadas a basa da funtaunas vardaivlas, na dovri betg ina segunda funtauna.

Communicaziuns da la polizia e communicaziuns uffizialas publitgadas cun indicaziun da la funtauna na ston per regla betg vegnir verifitgadas supplementarmain.

En cas da breaking news e situaziuns da novitads che sa midan e sa sviluppan svelt, faschain nus pretensiuns spezialmain severas a la transparenza da las funtaunas. Il medem mument èsi en quel cas da far attenziun speziala en connex cun il diever da funtaunas, da material da maletgs, da video e da tun da tut gener (vesair 7.2 Verificaziun dals fatgs).

Famas tematisain nus mo en cas excepziunals giustifitgabels. I sto sa tractar da tematicas propi impurtantas che sveglian gronda attenziun. Nus rapportain a moda objectiva, curta e reservada. Nus renviain consequentamain a nossas funtaunas e faschain cleramain transparent ch’i sa tracta da famas. Nus evitain speculaziuns a basa d’ina fama.

Da princip vala: Pli difficila e malsegira che la situaziun da las funtaunas è e pli impurtanta ch’è la devisa da restar transparent. Fatgs dispitaivels ston vegnir preschentads sco tals. Medemamain guntgin nus la regla da duas funtaunas mo a moda restrenschida e mo suenter ina reflexiun critica. Quests princips èn impurtants, perquai che novitads faussas fan donn a nossa credibilitad.

Attenziun speziala èsi da far cun cuntegns che vegnan derasads via las medias socialas, en chats privats u sin plattafurmas cun in origin nuncler. Nus faschain transparent malsegirezzas u difficultads en la retschertga sco er indicaziuns davart la fidadadad da las funtaunas. Infurmaziuns betg confermadas vegnan preschentadas sco talas; las funtaunas ston vegnir autentifitgadas e verifitgadas da pliras varts.

Cun la derasaziun creschenta da cuntegns digitals – tranter auter era cuntegns manipulads, deep fakes u preschentaziuns sapientivamain engianantas – survegn la clera differenziaziun tranter fatgs verifitgabels ed infurmaziuns betg verifitgadas adina dapli impurtanza. La verificaziun da fatgs è in pensum fundamental dal mastergn schurnalistic. Perquai èsi l’incumbensa da las redacziuns d’adina examinar ils fatgs a moda critica e da metter en dumonda la credibilitad da las funtaunas. Sch’i dat dubis, dovri ina verificaziun dals fatgs.

La verificaziun dals fatgs sto sa basar sin funtaunas plausiblas, verifitgablas e na dastga betg transmetter in’opiniun u ina tenuta.

Per chapir las posiziuns da las protagonistas e dals protagonists n’èsi betg mo impurtanta da numnar quellas persunas cun lur funcziun uffiziala, mabain era da far transparent en as da basegn lur ulteriurs lioms d’interess.

Uschia pon esser relevants tar politicras u politichers tut tenor tema era lur mandats en cussegls d’administraziun u ulteriurs uffizis en organisaziuns u instituziuns. Tar derschadras e derschaders po vegnir menziunada l’appartegnientscha ad ina partida, sche l’ideologia è da relevanza en la procedura (per exempel: Tge commembras u commembers dal Tribunal federal èn vegnids a la conclusiun che las decisiuns da natiralisaziun tras votaziun a l’urna cuntrafetschian a la Constituziun federala?).

Il medem vala era per las expertas ed ils experts da la politica, da l’economia, da la scienza, da la cultura e dal sport: Questas persunas ans gidan a declerar eveniments u fatgs. Lur explicaziuns èn dentant era colliadas cun valitaziuns e mintgatant cun interess concrets che nus stuain far transparents (per exempel tar in’experta da finanzas, da la quala la banca è en stretga relaziun da fatschenta cun la firma analisada, u tar in scienzià, dal qual la perscrutaziun vegn finanziada d’ina associaziun d’interess). Questa revelaziun duai mintgamai vegnir adattada al vectur correspundent (p.ex. moderaziun iniziala en il radio, infobox en l’app).

Tar la transparenza da las funtaunas tutga era che nus na faschain en nossas purschidas da cuntegn naginas indicaziuns malsinceras davart ils lieus da dimora da nossas reportras e da noss reporters (correspundentas e correspundents, etc.). Per exempel: Sche nossa correspundenta u noss correspundent dal Proxim Orient commentescha eveniments actuals en l’Israel davent da Turitg, stuain nus far transparent quai.

Tar reportaschas d’audio u contribuziuns cun caracter da reportascha parta il public dal fatg ch’er ils tuns d’ambient duvrads èn vegnids registrads al lieu. Nus na duvrain perquai nagins tuns d’ambient da l’archiv che derivan d’utrò (per exempel suns dals zains dal Münster da Berna en ina reportascha dal Dom da Cologna). Sch’ins è dependent da material sonor d’ambient da l’archiv, ston ils tuns correspundents vegnir inditgads sco tals.

Il princip da transparenza da las funtaunas vala era per registraziuns da maletgs e da tuns.

Ils maletgs d’agenturas (videos u fotos da l’EBU, l’AP, etc.) ston vegnir marcads tenor las cunvegnas contractualas cun las agenturas. Da princip vala: Ils videos duain vegnir marcads, sche quai è tecnicamain pussaivel e/u raschunaivel; las fotos ston esser marcadas. Quai vala per la televisiun, il web/las apps e per las medias socialas. In’indicaziun fa era senn, sche la funtauna è ina part da la novitad u sch’i sa tracta da material exclusiv e per il pli betg verifitgabel.

Il material che vegn mess a disposiziun dal public sto vegnir marcà correspundentamain.

Inscenaziuns da maletgs e da tuns senza influenza sin la muntada dal cuntegn na ston betg vegnir decleradas. Inscenaziuns relevantas per il cuntegn vegnan percunter marcadas («scena reconstruida» u «maletgs simbolics»). Er en contribuziuns da radio èn inscenaziuns pussaivlas. Da princip vala: In’inscenaziun na dastga betg sfalsifitgar ils elements essenzials dal fatg.

Material d’archiv sto medemamain vegnir marcà: Las funtaunas da tun ston vegnir marcadas cun las indicaziuns ch’èn necessarias per la chapientscha (data, lieu, circumstanzas, etc.). Ils maletgs dal di avant vegnan marcads cun «ier», ils maletgs pli vegls ston sche pussaivel vegnir marcads cun la data exacta ed uschiglio cun «Archiv».

Avant che integrar feeds da webcams sin las plattafurmas online da la SRG SSR, èsi d’examinar, sche quels vegnan registrads confurm a la protecziun da datas (vesair art. 3 ss., Lescha federala davart la protecziun da datas LPD).

Il princip da transparenza vala en formats schurnalistics era per «pseudosituaziuns en directa» ed inscenaziuns.

En ils formats da la SRG SSR na datti naginas pseudocolliaziuns en directas. I na vegn betg dà l’impressiun che intervistas u discurs en in’emissiun hajan lieu en directa, sch’els èn vegnids registrads. Betg problematicas n’èn contribuziuns che han formalmain in caracter d’ina emissiun en directa, ma ch’èn annunziadas cleramain sco registraziuns (per exempel «Avant l’emissiun hai jau discurrì cun nossa correspundenta.»).

Sch’igl è inevitabel da reconstruir scenas en reportaschas u films documentars (per exempel cun acturas ed acturs), sto quai vegnir fatg transparent u esser cleramain visibel per il public. La premissa per l’admissibladad da talas inscenaziuns è ch’ils eveniments hajan propi gì lieu.

Sch’ins lavura per motivs da segirezza cun scenas reconstruidas en reportaschas, èsi da declerar cleramain en il maletg, en la descripziun u en il text accumpagnant, tge parts ch’èn vegnidas reconstruidas.

En cas da diever d’algoritmus e/u d’intelligenza artifiziala en nossas purschidas schurnalisticas ans tegnain nus vi dals princips definids en il chapitel 8 Cumportament areguard l’intelligenza artifiziala (IA).

Maletgs simbolics stattan exemplaricamain per connexs da muntada u d’acziun generals (per exempel persunas attempadas per il tema AVS, in’operaziun per il tema sanadad). En quest connex èsi da far attenziun da betg sa servir da clischés (per exempel n’ha betg mintga persuna pensiunada chavels alvs e dovra in rollatur). Medemamain evitain nus stereotips nunnecessaris (per exempel high heels per manageras).

Era tar la tscherna da maletgs simbolics vala il princip da la diversitad: Nus resguardain ina repartiziun represchentativa da differentas vegliadetgnas, schlattainas, basas culturalas e realitads da la vita.

Ils maletgs simbolics na dastgan betg evocar associaziuns discriminantas u culturalmain nunsensiblas, en spezial tar temas sco religiun, migraziun u schlattaina.

Cun duvrar maletgs simbolics èsi da far attenziun che quels na sajan betg attribuibels a persunas u eveniments. Igl è d’examinar, sch’ils maletgs han propi mo caracter simbolic u sch’els transportan er ina constataziun concreta (betg intenziunada). Exempel: Ina contribuziun davart surpassaments sexuals da persunas d’instrucziun vegn illustrada cun registraziuns d’archiv da chasas da scola ed en il text vegni ditg che persunas d’instrucziun hajan commess nauschs surpassaments davos questas fatschadas. Las abitantas ed ils abitants dal vitg X vegnan ad enconuscher l’atgna chasa da scola dal vitg. Per els transporta il maletg simbolic in messadi concret.

Maletgs simbolics clers che na represchentan betg in eveniment na ston betg vegnir marcads (per exempel maletgs sgulants da la Chasa federala, il tren a cramados sin la rampa dal Gottard). En cas da maletgs da simbol generads da l’IA valan las reglas dal chapitel 8 (sco er las instrucziuns d’agir appartegnentas).

Tut tenor il cas mettan la polizia e las autoritads da persecuziun penala online maletgs da persunas tschertgadas u betg identifitgadas. Tals maletgs u videos d’investigaziun na publitgain nus betg, perquai che las registraziuns che nus mussain tar la SRG SSR han in effect denunziant marcantamain pli grond che sche la polizia las publitgescha sin in’atgna pagina d’internet.

Excepziuns èn pussaivlas, sch’i vegnan tschertgadas Persunas presumadas d’avair commess delicts da violenza ch’èn ina smanatscha per la publicitad.

Er en cas da rapiments che pon forsa vegnir sclerids cun noss sustegn èsi raschunaivel da sa gidar. La SRG SSR è in’organisaziun partenaria dal sistem d’alarm da rapiment da l’Uffizi federal da polizia Fedpol. En cas d’in rapinament essan nus obligads da sustegnair las autoritads tar l’investigaziun. La moda da proceder, las cumpetenzas sco er ils detagls formals e dal cuntegn èn reglads en directivas spezialas.

Sch’i sa tracta da publitgar maletgs u videos d’investigaziun u sche las autoritads dattan alarm da rapiment, èsi d’infurmar stringentamain las schefredacziuns.

En intginas da nossas purschidas da cuntegn envidain nus las utilisadras ed ils utilisaders ed il public d’ans trametter maletgs, videos u audios che nus pudain utilisar en nossas publicaziuns. Cun questa furma da cuntegn creà d’utilisadras u d’utilisaders èsi da far attenziun speziala: La funtauna ed ils fatgs ston – sche pussaivel – vegnir controllads persunalmain.

Tenor pussaivladad duain quests cuntegns era vegnir controllads areguard eventualas manipulaziuns ed eventualas violaziuns dals dretgs d’autur e/u da la persunalitad. Sche la verificaziun n’è betg pussaivla entaifer in temp util, essan nus obligads a transparenza supplementara (per exempel: «Questas registraziuns da perditgas ocularas èn vegnidas fatgas cun ina camera dal telefonin e mussan apparentamain ils bumbardaders»).

En cas da contribuziuns che documenteschan eveniments delicats (p.ex. violenza, catastrofas, accidents) verifitgain nus supplementarmain l’autenticitad ed il consentiment da las persunas represchentadas avant che duvrar il material.

Cuntegns generads d’utilisadras u d’utilisaders ston vegnir marcads cleramain sco tals per la publicaziun. Cuntegns creads d’utilisadras u d’utilisaders na dastgan mai remplazzar la verificaziun dals fatgs redacziunala: La responsabladad schurnalistica resta adina tar la SRG SSR.

Cuntegns creads d’utilisadras u d’utilisaders na vegnan per regla betg indemnisads finanzialmain. In’indemnisaziun po vegnir pajada mo en cas motivads. Quella sa drizza tenor las tariffas usitadas en la branscha (vesair 9.2 Nagina cumpra d’infurmaziuns).

L’intelligenza artifiziala (IA) ha sco tecnologia il potenzial da levgiar la lavur schurnalistica e po uschia gidar da meglierar nossa purschida publicistica. Sche nus duvrain l’IA, faschain nus adina attenziun da betg periclitar nossa credibilitad publicistica cun far diever da questa tecnologia.

L’utilisaziun da l’IA ans confrunta cun pretensiuns pli autas. Nus inscuntrain quellas a moda responsabla e transparenta. Ils standards e las valurs definids en las directivas publicisticas valan era per il diever da l’IA.

Il svilup sin il champ da l’IA è dinamic, las cundiziuns generalas e regulaziuns sa midan svelt. En las instrucziuns d’agir areguard l’IA, che vegnan actualisadas cuntinuadamain, èn fixadas las regulaziuns specificas per il diever d’utensils da l’IA. Ellas èn perquai da consultar regularmain ed indispensablamain en cas da malsegirezza. Nus avain la responsabladad publicistica era per cuntegns ch’èn vegnids retschertgads, creads u elavurads cun agid da l’IA.

Nus faschain attenziun speziala cun duvrar utensils generativs da l’IA, perquai ch’ils resultats paran savens dad esser corrects, ma pon cuntegnair infurmaziuns faussas. La verificaziun da las funtaunas e dals fatgs è perquai stringentamain necessaria. Igl è er impurtant d’adina controllar, verifitgar e cumplettar cun l’atgna savida professiunala e tenor criteris schurnalistics ils resultats generads da l’IA. Quai cumpiglia era la verificaziun dals resultats per eruir eventuals pregiudizis (bias).

Per survegnir datas, novitads, material d’infurmaziun, tuns u maletgs n’èsi betg permess da duvrar metodas illoialas. Per retschertgas sa tegnan las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR vi dals princips da la nunpartischantadad e vardaivladad.

Nunpartischantadad na munta betg la renunzia ad in’ipotesa da lavur. Igl è admess – e fa per sa focussar savens senn – d’entschaiver retschertgas cun in’ipotesa. Ma a la fin decidan sulettamain ils fatgs, sch’in construct tegna u betg. Al cumenzament d’ina retschertga stoi esser avert, sch’ina ipotesa sa lascha verifitgar u betg.

Schurnalistas, schurnalists e redacziuns da la SRG SSR na fan betg schurnalissem cun il cudeschet da schecs.

Ellas ed els na cumpran da nagin infurmaziuns per daners. Igl è inadmissibel da pajar per documents brisants ch’èn eventualmain vegnids acquistads illegalmain. Admissiblas èn in’indemnisaziun da las spesas e/u dal temp impundì da las infurmantas e dals infurmants. Per tut ils pajaments – era per tut las autras activitads d’agid (legalas) a favur da las collavuraturas e dals collavuraturs da la SRG SSR ch’èn schurnalisticamain activs – vala in’obligaziun da permissiun precedenta tras las schefredacziuns u tras la direcziun da la partiziun. Ultra da quai èsi da furnir per quests pajaments obligatoricamain ina quittanza u in mussament.

Persunas che vegnan oramai pajadas per lur infurmaziuns ed intervistas na survegnan nagins onuraris (per exempel incumbensads da medias, emploiadas d’ina firma u d’ina autoritad, collavuraturs da fabricas da reflexiun, professers da scolas autas svizras). L’indemnisaziun per represchentaziuns en emissiuns da la SRG SSR è reglada separadamain. En cunvegnientscha cun las persunas superiuras èsi admess da pajar in’indemnisaziun per material che vegn duvrà en nossa purschida (registraziuns da film e da tun, graficas, etc.). L’import duai s’orientar als pretschs directivs per cumpras da program. En cas da dubi èsi da consultar la schefredacziun cumpetenta u la direcziun da la partiziun.

A l’entschatta d’in discurs da retschertga sa preschentan las schurnalistas ed ils schurnalists a las persunas intervistadas cler e net sco collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR. En quest connex numnan ellas ed els lur funcziun e circumscrivan l’idea fundamentala da lur contribuziun (direcziun da la contribuziun, emissiun, en la quala ella duai vegnir publitgada).

L’autodecleraziun n’è betg necessaria en cas d’infurmaziuns accessiblas generalmain (per exempel la valitaziun d’ina purschida da viadi publitgada u d’in restaurant, la visita d’ina exposiziun).

Tar retschertgas en medias socialas, forums online u chatrooms (vesair 11.9 Activitads privatas en l’internet) vala l’obligaziun d’autodecleraziun mo, sche las schurnalistas u ils schurnalists surpiglian ina rolla activa e dirigian per exempel ina discussiun en ina tscherta direcziun. Tgi che sa zuppenta, cuntrafa al princip da sinceradad e transparenza. En forums, en ils quals igl è usità da sa preschentar a moda anonima, pon era las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR far quai.

Retschertgas secretas èn admessas mo excepziunalmain. Ellas èn permessas cura ch’in tema è da grond interess public e sche las infurmaziuns n’èn betg disponiblas autramain. Retschertgas secretas ston vegnir lubidas ordavant da las schefredacziuns. Quai vala era per las collavuraturas ed ils collavuraturs che viagian excepziunalmain sco turistas, turists u sut in auter titel en in pajais, perquai ch’i vegn refusà visums per schurnalistas e schurnalists sur in lung temp e senza motivs ch’èn d’acceptar.

Registraziuns da discurs via telefon u via meds da communicaziun en l’internet ston adina vegnir decleradas envers las persunas intervistadas: Registraziuns clandestinas èn chastiablas (vesair art. 179ter CP). Ina registraziun da tun betg autorisada d’in discurs da retschertga po strusch vegnir duvrada sco med da cumprova en cas da dispita. Perquai dumandain nus a l’entschatta dal discurs il consentiment da las participantas u dals participants u faschain alternativamain notizias. Tut tenor pon ins dumandar ina u in collega da tadlar il discurs. Sche questa persuna taidla er il discurs, sto quai vegnir communitgà al partenari u a la partenaria da discurs. Pli dispitaivels ch’ils fatgs èn e meglier ch’els ston vegnir cumprovads.

En cas delicats mettain nus a disposiziun a las persunas intervistadas ina resumaziun en scrit. Quai vala en spezial per remartgas al telefon che vegnan resumadas en la contribuziun.

I n’è era betg permess da duvrar registraziuns secretas furnidas da terzas persunas. Excepziuns ston vegnir lubidas da las schefredacziuns (per exempel video d’Ibiza).

I dat differentas variantas da discurs da retschertga – dals discurs uffizials fin als discurs ordvart confidenzials. Perquai èsi impurtant da definir a moda lianta avant il discurs a tge stgalim da publicaziun u da confidenzialitad ch’il cuntegn dal discurs è suttamess. En quest connex èsi da resguardar che betg tuts na chapeschan il medem sut ils terms tecnics che nus duvrain.

Sch’i n’è betg vegnì concludì expressivamain ina resalva, discurran nossas persunas d’infurmaziun «on the record». Quai vul dir che lur constataziuns pon vegnir duvradas cun numnar lur num e lur funcziun.

Sche la persuna che dat las infurmaziuns giavischa quai e sch’igl existan motivs plausibels, pon ins discurrer cun ella excepziunalmain «off the record» (vesair 9.7 Garanzia d’anonimitad): Sias constataziuns vegnan publitgadas, ses num na vegn dentant betg numnà e sia funcziun vegn descritta mo summaricamain (per exempel «In aut funcziunari respectivamain in’auta funcziunaria dal departament da giustia»).

La terza varianta pussaivla è il discurs secret confidenzial che vegn manà «strictly off» u «on background». Las constataziuns fatgas servan exclusivamain a l’infurmaziun da basa da las schurnalistas e dals schurnalists. Ellas na vegnan citadas ni directamain ni indirectamain e na vegnan uschia betg duvradas en la publicitad.

Sch’ina funtauna «off the record» vegn duvrada, pon ils superiurs pretender ina revelaziun per giuditgar l’autenticitad da l’infurmaziun.

Tgi che discurra sapientivamain ed en il context professiunal sco era senza resalva expressiva cun schurnalistas e schurnalists, fa in pass en la publicitad. Uschia na po questa persuna betg retrair posteriuramain l’entir cuntegn d’infurmaziun d’in discurs. Quai vala en spezial per persunas versadas en il contact cun las medias. Las schurnalistas u ils schurnalists dastgan citar questas persunas en il discurs indirect (vesair 6.5 Retrair intervistas).

Per citar vala la regla dal best argument: Igl è da duvrar ils arguments ils pli impurtants ord vista da las persunas dumandadas/intervistadas.

Da princip cumparan en las emissiuns da la SRG SSR tut las persunas cun lur num real 6.10 Menziun dal num).

Il giavisch d’anonimitad po vegnir ademplì excepziunalmain. La premissa è ch’il giavisch d’anonimitad saja dirigì d’in interess degn da vegnir protegì (exempel: Las infurmantas ed ils infurmants da l’Afganistan teman il reschim dals Taliban). In’ulteriura cundiziun è plinavant in grond interess public per quai ch’ina funtauna che vul restar anonima ha da dir. En mintga cas sto la qualitad da la constataziun esser verifitgabla (segunda funtauna). Ultra da quai ston las persunas pertutgadas u inculpadas da la constataziun anonima avair la chaschun da s’exprimer a moda adequata. Constataziuns anonimas davant la camera, davant il microfon u en in’intervista derasada en scrit ston esser approvada da la persuna superiura e da las schefredacziuns. Gist en cuntraversas politicas e socialas èsi d’aspirar a transparenza ed avertadad. Mascraziuns e sfalsificaziuns da la vusch (per exempel defurmaziuns da la vusch, constataziuns prelegidas dad autras persunas) vegnan duvradas mo en cas d’excepziuns motivadas.

En cas spezials fai senn, sche la redacziun anonimisescha dad ella anora persunas per lur protecziun, era sch’ellas vulan sa preschentar avertamain. Avant che duvrar decleraziuns anonimas che derivan da purschidas schurnalisticas da terzs verifitgeschan las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR en il rom dal pussaivel lur autenticitad.

La garanzia d’anonimitad sto vegnir ademplida sut tut las circumstanzas (vesair 9.10 Secret da redacziun, refusaziun da dar perditga).

Las collavuraturas ed ils collavuraturs ston revelar lur funtaunas anonimas envers las persunas superiuras. Represchentaziuns anonimas d’acturas e d’acturs, cunzunt en connex cun acziuns u demonstraziuns politicas, ston vegnir permessas da las schefredacziuns.

Tar retschertgas èsi da far attenziun speziala en connex cun persunas cun basegn da protecziun. Quai pertutga surtut umans che n’èn betg en il possess cumplain da lur forzas spiertalas u corporalas il mument da l’inscunter u ch’èn exponids ad ina situaziun psichica extrema. Ed i pertutga da princip uffants e giuvenils. Uffants èn pli influenzabels che creschids. Lur abilitad da giuditgar n’è anc betg sviluppada dal tuttafatg. Els èn anc memia pauc conscients da las consequenzas ch’i po avair da sa preschentar en la publicitad. Per uffants èsi savens grev da differenziar tranter la fantasia e la realitad. Els n’èn perquai per regla betg adattads sco perditgas. Perquai ch’els èn levamain influenzabels, èsi scumandà da far dumondas sugestivas ad els. Nus na duvrain betg decleraziuns che pudessan avair consequenzas negativas per els. En cas da dubi ans decidain nus per la protecziun da l’uffant.

Maletgs ed intervistas d’uffants dovran il consentiment dals geniturs (u da tuts dus geniturs en cas d’ina tgira cundividida) u da las persunas responsablas per l’educaziun.

Damai ch’il cunfin tranter uffant e giuvenil è fluid, ston las reglas menziunadas da princip era vegnir resguardadas per intervistas cun giuvenils.

Dentant dastgain nus senz’auter dumandar giuvenils davart temas, tar ils quals els èn abels da giuditgar – per regla tals che pertutgan directamain els e lur mintgadi (per exempel ina retschertga sin via tar giuvenils davart lur cumportament en il temp liber).

Tar retschertgas e rapports davart eveniments extraordinaris (accidents, crims, catastrofas, etc.) giogan perditgas ocularas ina rolla impurtanta. Savens èn quellas dentant en in stadi emoziunal excepziunal, forsa perquai ch’il schabetg las schochescha. Quai pertutga cunzunt confamigliars da victimas. Il public duai pudair valitar l’impurtanza da la constataziun respectiva d’ina perditga. Perquai examinain nus adina a moda critica la vardaivladad da las perditgas ocularas sco era la plausibilitad da lur decleraziuns.

En connex cun retschertgas avain nus savens da far cun funtaunas che mettan pais da vegnir protegidas. Nus protegin las infurmantas ed ils infurmants e na tradin betg las funtaunas d’infurmaziuns confidenzialas, era betg envers las autoritads penalas (polizia, procura publica, dretgiras etc.). Quest dretg da refusar da dar perditga ans conceda la lescha. Er il material da basa na vegn betg surdà a las autoritads d’inquisiziun.

Excepziuns datti en connex cun grevs crims u sche corp e vita da persunas èn periclitads. En tals cas èsi da resguardar las instrucziuns da las autoritads penalas – en enclegientscha cun las schefredacziuns e cun la direcziun da la partiziun respectiva.

La lavur schurnalistica da la SRG SSR ha ina funcziun d’exempel. Tgi che sa preschenta al microfon u davant ina camera na fa quai betg sco persuna privata, mabain en ina rolla professiunala. Las pretensiuns areguard la chapibladad, la correctadad e l’articulaziun èn damai autas.

La lingua sto esser chapibla da bell’entschatta. Empè da construcziuns lungas e cumplexas duvrain nus cun preferenza frasas curtas. Substantivaziuns e construcziuns passivas sco era pleds esters evitain nus tant sco pussaivel.

La moda da discurrer duai esser natirala e betg distrair dal cuntegn. Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR na ston betg avair ina pronunzia da tribuna. La pronunzia dastga avair ina leva coluraziun dialectala. Er ina leva coluraziun d’ina lingua estra dastga esser udibla, sch’ella n’è betg uschè ferma ch’ella distira dal cuntegn.

La tgira da la lingua cumpiglia era la pronunzia correcta da nums. Per pronunziar nums da linguas ch’èn pauc usitadas en noss pajais resguardain nus era quai ch’è usità en autras medias impurtantas ed uschia famigliar al public.

La titulaziun da persunas (ti u Vus) vegn adattada a las circumstanzas regiunalas u specificas dal format.

La SRG SSR dat gronda paisa a la correctadad da l’ortografia, dal stil e da la grammatica. Cun formular novitads e rapports da novitads ans tegnain nus vi da las reglas fundamentalas dal schurnalissem da novitads.

Las contribuziuns che vegnan translatadas en in’autra lingua duain pudair vegnir legidas en la lingua d’arriv respectiva sco in text original. Per meglierar la chapientscha da l’adattaziun dovri savens explicaziuns u precisaziuns supplementaras.

Intervistas e discurs pon vegnir manads en differentas furmas e per differents intents. Adina vala: In discurs sto esser preparà bain e vegnir manà cumpetentamain.

En emissiuns d’infurmaziun èsi d’evitar discurs, en ils quals la schurnalista u il schurnalist «retschertga visiblamain sin terren nunenconuschent» ed è perquai incapabla u incapabel da dumandar suenter criticamain u da cuntradir a pretensiuns faussas.

Excepziuns valan en situaziuns da breaking news.

In’intervista sto avair ina clera finamira. L’intervista parta dal stadi d’enconuschientscha dal public e betg da la persuna che fa las dumondas.

Bleras intervistas vegnan tagliadas, uschia ch’i vegnan savens duvrads mo singuls citats da quellas. Nus faschain attenziun da duvrar mintgamai il meglier argument da las partenarias e dals partenaris da discurs.

Las scursanidas necessarias n’ans delibereschan betg da l’obligaziun da manar cun las persunas interrogadas in discurs coerent e logic e d’esser segirs dal cuntegn. Pretensiuns spezialas fan emissiuns en directa: Las persunas che preschentan ston procurar cuntinuadamain che la discussiun sa spleghia a moda objectiva e gista.

La moderatura u il moderatur sto curreger remartgas betg objectivas u pretensiuns faussas – u almain menziunar las cuntraposiziuns. Sch’i dat inculpaziuns u renfatschas cunter terzas persunas, ston vegnir a pled las persunas inculpadas. Sch’ellas na stattan betg a disposiziun, sto la moderaziun menziunar lur punct da vista u lur punct da vista presumtiv.

Cunzunt en debattas polarisantas faschain nus stim da mantegnair ina conversaziun respectusa e da garantir ina repartiziun equilibrada dal temp da discurrer. La moderaziun procura che tut las participantas ed ils participants respectian las reglas fixadas e che la discussiun sa spleghia en in clima degn e fair.

Las medias electronicas e digitalas ston reagir svelt sin novs svilups. Dentant n’è la sveltezza betg in’atgna finamira. «Be first. But first be right»: Quest princip vala spezialmain per breaking news ed en situaziuns hecticas. La cumbinaziun dal reflex schurnalistic e da la reflexiun critica protegia da sbagls e da la perdita da confidenza tar il public.

Sch’i vegnan derasadas en las medias da qualitad impurtantas e/u fitg vastamain en las medias socialas novitads che na satisfan betg a noss princips da verificaziun, pudain nus renviar a quellas. Nus faschain dentant consequentamain cler ch’i sa tracta d’infurmaziuns betg confermadas e menziunain nua ch’igl è pussaivel, da tge funtaunas ch’ellas derivan e tgi che las derasa. Era famas marcheschan oz fermamain il fluss da novitads – e savens schizunt decisiuns politicas ed economicas. Era nus na pudain savens betg simplamain ignorar ellas. Ellas ston dentant vegnir preschentadas cleramain sco talas. Nus rapportain plinavant mo da famas, sch’ellas pertutgan temas relevants (per exempel la mort d’ina top-politicra activa, ina nova offensiva militara, la demissiun d’in schef d’in concern).

Davart breaking news ed il cumportament en connex cun famas era vesair 7.1 Verificaziun da las funtaunas.

Las medias fan part da la societad che nus vulain mussar uschè multifara sco quai ch’ella è. Sche midadas da la societad influenzeschan la lingua, ans confruntain nus cun quai ed integrain quai che tutga tar ina moda da s’exprimer «confurma al temp». Nus na derasain nagins stereotips discriminants en maletg e tun, aspirain ad ina lingua libra da discriminaziun, confurma al gender ed inclusiva e respectain l’egualitad, la diversitad e las minoritads.

Nossa lingua discurrida e scritta duai esser viva, creativa e variada quai che concerna las formulaziuns e denominaziuns. Las variantas che nus duvrain concretamain adattain nus als chanals respectivs, a las gruppas en mira ed a las circumstanzas regiunalas.

Ultra da quai faschain nus stim d’ina sensibilitad linguistica e visuala envers persunas cun impediments sco era d’ina communicaziun senza barrieras en nossas purschidas (per exempel suttitulaziun, audiodescripziun, lingua simpla).

Ils hosts da formats da la SRG SSR en il spazi digital han per l’ina la sfida da stuair agir a moda adattada al chanal – placativa, persunala, emoziunala, offensiva, scursanida – per uschia insumma cuntanscher in public. Per l’autra furman il princip da l’objectivitad, da la diversitad e da l’independenza il fundament da nossa lavur publicistica.

Il pled-clav è «tenuta». La finamira è da pratitgar in schurnalissem cun tenuta, senza daventar unilateral. La tenuta è la basa, da la quala nus rapportain. Quella è pli profunda che la posiziun e l’opiniun ed è marcada da l’experientscha. Concretamain munta tenuta:

• s’avischinar a moda averta a chaussas e fenomens
• sa render en novas situaziuns cun scuvrir
• s’orientar cun sa far dumondas
• restar liber da pregiudizis u discuvrir els

Part da la tenuta fa era la transparenza: Noss hosts din danunder ch’els san insatge, co ch’els ageschan, tgeninas ch’èn lur funtaunas e tge ch’els na san betg. En pli essan nus fairs: Nus acceptain differentas vistas. Quai na munta dentant betg che mintgina e mintgin vegnia a pled en la medema lunghezza. Igl è nossa incumbensa schurnalistica da valitar e selecziunar. Era quai motivain nus a moda chapibla. La tenuta na giuditgescha betg, ma ella po valitar. Sch’ils hosts fan in facit, lura sto quel vegnir argumentà e deducì a moda coerenta.

Dentant uschè engaschads e «datiers» ch’ils hosts èn: Els n’èn ni privats ni senza distanza, mabain adina professiunals – sco quai ch’i correspunda a lur rolla en l’incumbensa dal service public (vesair chap. 1.3 Distanza, emoziuns, proximitad e tenuta).

Persunas ch’èn activas publicisticamain han, sco tut las burgaisas e tut ils burgais, il dretg d’exprimer libramain lur opiniun persunala. Quest dretg è dentant per part restrenschì per il persunal da la SRG SSR. Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR èn en in tschert senn «persunas publicas». Quai munta che lur cumportament vegn associà directamain cun la SRG SSR. L’engaschament tar la chasa da medias da service public cuntegna perquai l’obligaziun speziala d’esser nunpartischant e transparent. Il umans en Svizra ston pudair sa fidar che las decisiuns redacziunalas vegnan prendidas exclusivamain sin basa da consideraziuns schurnalisticas chapiblas – e betg sin basa d’influenzas d’ordaifer, d’opiniuns privatas u da colliaziuns persunalas. Perquai stuain nus excluder conflicts d’interess ed era evitar la parita d’avair pregiudizis.

Sch’igl exista il privel che lioms d’interess han in’influenza sin nossa lavur schurnalistica, giain nus en recusaziun. Questa regla vala era, sch’i pudess dar mo la parita d’avair pregiudizis. Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR communitgeschan envers ils superiurs directs lioms d’interess che pudessan esser d’impurtanza per lur activitad professiunala. Las collavuraturas ed ils collavuraturs èn obligads da dar vinavant questa infurmaziun. Il duair da revelaziun vala per tut ils geners e per tut ils champs spezials.

Lioms d’interess duain da princip vegnir discutads a chaschun d’ina nova entrada. L’obligaziun d’infurmar exista dentant era, sch’i dat midadas durant la durada da l’engaschament u sche las collavuraturas ed ils collavuraturs survegnan incumbensas, da las qualas l’adempliment chaschuna in conflict d’interess. Las superiuras ed ils superiurs pon en tals cas ordinar la recusaziun.

Infurmaziuns davart lioms d’interess dastgan vegnir rendidas accessiblas a terzas persunas mo cun il consentiment da las persunas pertutgadas.

Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR han da princip il dretg d’appartegnair ad ina partida u ad in’associaziun, ad in’uniun u ad ina federaziun, d’occupar in uffizi u da candidar per in tal sut tschertas cundiziuns. Ellas ed els han d’infurmar lur persunas superiuras davart lur commembranza e da sclerir avant eventualas candidaturas, schebain l’uffizi è cumpatibel cun in engaschament tar la SRG SSR (obligaziun d’infurmar). En cas giustifitgabels pon la direcziun da la partiziun respectivamain las schefredacziuns ordinar mesiras da recusaziun u disponer ch’in uffizi è incumpatibel cun l’activitad professiunala, cun la reputaziun e cun l’independenza da la SRG SSR. En general vala: Pli fitg ch’in uffizi u in mandat s’avischina al champ d’acziun da la SRG SSR e pli impurtant ch’igl è da s’abstegnair. Exclus èn en mintga cas uffizis e mandats en il sectur da l’atgna activitad publicistica.

Per il pli nunproblematics èn uffizis en instituziuns localas (per exempel far part da l’executiva d’ina vischnanca pitschna u d’ina cumissiun da scola). Il medem vala en il context famigliar, per exempel per in mandat en ina SA da famiglia. Il consentiment na po betg vegnir refusà, sche collavuraturas e collavuraturs vegnan obligads d’ina autoritad d’acceptar in uffizi public. Tuttina vala l’obligaziun d’infurmar era per tals engaschaments.

Persunas ch’èn publicisticamain activas pon appartegnair ad in’associaziun politica, economica, culturala, sportiva u religiusa (partida, uniun, associaziun, etc.) sco commembras ordinarias u commembers ordinaris. Ellas mantegnan dentant lur independenza e desistan da mandats (mandats dal parlament, uffizis executivs, incumbensas da represchentanza, mandats en cussegls administrativs, activitads da cussegliaziun, acziuns da reclama, euv.).

Admissibels èn engaschaments e mandats en associaziuns professiunalas schurnalisticas u en organisaziuns che s’engaschan per la libertad d’expressiun e da las medias. Per purtadras e purtaders da funcziuns valan tar la rapportaziun las reglas da recusaziun da la SRG SSR (vesair 11.4 Reglas da recusaziun).

Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR che lavuran publicisticamain na sustegnan betg acziuns publicas cun finamiras politicas. Ellas ed els mantegnan la distanza tar gruppas d’interess e finamiras ed eviteschan constataziuns politicas en la publicitad (vesair 11.9 Activitads privatas en l’internet).

Las suandantas activitads politicas n’èn da princip betg cumpatiblas cun nossa activitad publicistica:

• l’emprima suttascripziun d’iniziativas e da referendums (simpla suttascripziun da dumondas dal pievel è permessa)
• la commembranza en comités d’iniziativas e da referendums
• suttascriver testimonials u appels publics en campagnas d’elecziun e da votaziun
• ina rolla activa en campagnas politicas ed idealas

la participaziun a retschertgas/dumondas d’autras medias davart dumondas politicas actualas discutadas a moda cuntraversa (excepziuns approveschan las schefredacziuns)

I vala il princip: Nus na faschain betg farina cun ina chaussa u l’autra, era betg cun ina buna.

Era per collavuraturas externas e collavuraturs externs vala ch’els na dastgan betg prender posiziun davart temas politics u socials delicats.

Las auturas ed ils auturs da contribuziuns, las moderaturas ed ils moderaturs ed ils hosts da la SRG SSR na rapportan da princip betg da persunas che stattan datiers ad ellas u ad els, en spezial confamigliars, amias ed amis.

Lioms d’interess persunals èn spezialmain delicats en champs politics ed economics. Las reglas da recusaziun valan dentant medemamain per relaziuns persunalas e per lioms d’interess en ils secturs da la cultura, dal sport, da la scienza e dal divertiment.

Ellas pertutgan tranter auter er anteriuras plazzas, engaschaments, partenadis da sponsuradi, agenturas da commerzialisaziun sco er instituziuns, branschas, federaziuns, chasas edituras, organisaturas u influenzaders, cun las qualas u ils quals igl exista ina colliaziun persunala.

Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR sa scumondan mintga parita da parzialitad. Da princip vala: Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR eviteschan da rapportar da persunas e da temas, cun ils quals ellas ed els èn u èn stads colliads persunalmain. Ellas ed els rendan transparent lur lioms d’interess envers lur persunas superiuras e prendan recusaziun (vesair 11.1 Revelaziun da lioms d’interess persunals).

Excepziuns da la regla da recusaziun ston vegnir motivadas objectivamain ed approvadas dals superiurs.

Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR s’obligheschan da betg duvrar infurmaziuns d’insider ch’ellas u els survegnan en il rom da l’activitad professiunala, ni per sasezs ni per dar vinavant quellas en tuttina tge furma a terzas persunas.

Il persunal publicistic da la SRG SSR na dastga betg rapportar davart interpresas, da las qualas el posseda directamain aczias u autras vaglias respectivamain da las qualas el tira in profit direct.

Il persunal da cader cun la cumpetenza da dar directivas annunzia lioms d’interess economics a lur persunas superiuras e prendan recusaziun en cas da decisiuns che tangheschan quests interess.

Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR cun incumbensas publicisticas ston, en cas da dubis concrets areguard lur independenza, revelar sin dumonda da lur direcziun lur contos d’investiziun envers ina persuna da confidenza independenta.

Regals ed avantatgs pon obligar a loialitad ed engraziaivladad: Las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR n’acceptan perquai naginas donaziuns che pudessan restrenscher lur independenza professiunala e lur credibilitad. Da princip vala: Nus tegnain distanza tar acturas ed acturs, occurrenzas e firmas. Nus evitain tutta parita d’esser partischantas u partischants.

Nus n’acceptain perquai naginas invitaziuns per viadis, excursiuns e segiurns che vegnan purschidas a nus gratuitamain u per tariffas reducidas. Sch’ina invitaziun ans avra portas che restassan uschiglio serradas e che nus vulessan dentant nizzegiar per motivs schurnalistics impurtants, surpigliain nus sezs ils custs da quella.

Regals dastgan vegnir acceptads, sch’i sa tracta da pitschnas attenziuns, da las qualas ina refusa fiss malcurtaschaivla u sproporziunada. En general na duai la valur dals bains e servetschs regalads betg surpassar 100 francs. Acceptar daner blut è en mintga cas exclus. (Vesair en quest connex il document «Prevenziun cunter corrupziun en la SRG SSR – directiva davart l’acceptaziun da regals e d’auters avantatgs («Directiva d’anticorrupziun da la SRG SSR»)»).

Prestaziuns da terzas persunas, per exempel invitaziuns a premieras ed ad autras occurrenzas socialas, dastgan vegnir acceptadas cun il consentiment da las persunas superiuras directas. Era tgi che sa lascha metter sin glistas da giasts a pli lunga vista, sto dumandar la lubientscha da las persunas superiuras.

Servetschs, ustarias, hotels, sponsurs, occurrenzas, hashtags, posts etc. menziunain nus en nossas purschidas mo, sche quai è stringent e motivabel ord vista schurnalistica(vesair era 4.12 Menziun da nums da marcas e 11.9 Activitads privatas en l’internet).

En cas che terzas persunas vulan sustegnair las purschidas da la SRG SSR cun material u cun servetschs, ston vegnir consultadas stringentamain las persunas responsablas per il sponsoring e la direcziun da la partiziun.

Activitads accessoricas ed extraprofessiunalas («occupaziuns supplementaras) na dastgan betg donnegiar la reputaziun da la SRG SSR: ellas ston vegnir approvadas. Tut las collavuraturas e tut ils collavuraturs èn suttamess ad in’obligaziun da loialitad envers la patruna: Activitads ordaifer la SRG SSR na dastgan betg dar l’impressiun che l’independenza d’ina collavuratura u d’in collavuratur saja periclitada. Delicatas èn per exempel activitads datiers da la funcziun tar la SRG SSR (producziun da podcasts per autras chasas da medias u la moderaziun d’occurrenzas da fatschentas tras collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR).

La participaziun ad activitads da reclama – en spezial tras cumparsas da reclama e sponsoring u posts da reclama en las medias socialas, pajadas u betg  – è incumpatibla cun la lavur publicistica en la SRG SSR. Il medem vala per la cooperaziun a campagnas, saja quai sco testimonial u en in’autra furma activa. Preschentaziuns da reclama e commerzialas sco era la participaziun a campagnas èn exclusas per las persunas directivas da la SRG SSR e per tut las collavuraturas e tut ils collavuraturs da la SRG SSR che lavuran publicisticamain.

Manar podiums, discussiuns u debattas online vala sco occupaziun schurnalistica accessorica ed è da validar en lingia.

Avant elecziuns e votaziuns è la pratica da permissiun fitg restrictiva. Manar in podium u ina debatta virtuala d’ina singula partida resp. gruppa d’interess n’è betg lubì. Medemamain nunlubì èsi, per exempel en il sport, da manar occurrenzas da discussiun d’anteriuras sponsuras u d’anteriurs sponsurs. Pussaivel èsi percunter da manar discurs en in champ specific, en il qual la collavuratura u il collavuratur da la SRG SSR ha enconuschientschas spezialas dal fatg e sch’ils puncts da vista ils pli impurtants davart il tema èn represchentads (a moda cuntradictorica) al podium.

Manar discurs e moderar occurrenzas, simposis u dietas spezialisadas vegn permess mo sut la premissa che las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR possian mantegnair lur rolla schurnalistica. Quai vul dir concret: Temas vegnan 1) debattads a moda cuntraversa e 2) la moderaziu u la direcziun dal discurs vegn concepida senza instrucziuns da l’organisatura u da l’organisatur.

Per evitar tutta parita da partischantadad en lur activitad schurnalistica, signaliseschan las collavuraturas ed ils collavuraturs da la SRG SSR durant lur preschentaziun objectivitad e distanza professiunala envers l’organisatura u l’organisatur. Malgrà che las collavuraturas ed ils collavuraturs vegnan per regla engaschads per occurrenzas pervi da lur renum da la SRG SSR e pervi da lur expertisa, fan ellas ed els transparent ch’els èn engaschads sco persunas privatas e na represchentan consequentamain betg la posiziun uffiziala da la SRG SSR.

L’internet e las medias socialas porschan bunas pussaivladads da preschentar sasez e l’atgna lavur ad ina vasta publicitad e d’interagir cun las utilisadras ed ils utilisaders. Tgi che sa mova sco collavuratura u collavuratur da la SRG SSR sin plattafurmas digitalas s’expona sfurzadamain, pertge che l’activitad privata e l’activitad professiunala sa maschaidan en la percepziun d’autras utilisadras e d’auters utilisaders. I n’emporta betg quant aut ch’il dumber da followers è u sch’in conto è mess sin privat. Sche collavuraturas publicisticas e collavuraturs publicistics dattan cun lur posts l’impressiun ch’els sajan partischants areguard in tema, sveglian els dubis davart l’independenza da la rapportaziun da la SRG SSR e pericliteschan uschia l’independenza publicistica da la SRG SSR.

Tut tenor la funcziun tar la SRG SSR (dus circuls, vesair sutvart) vala per las collavuraturas ed ils collavuraturs e per las persunas directivas in’obligaziun da diligenza speziala per lur activitads en il spazi digital. Da ponderar èn las suandantas dumondas: Tge è in’expressiun da mia persunalitad vs. cun tge ma fatsch jau dependenta u attatgabel? Nua chala mes entusiassem persunal e sa transfurma en in’activitad da reclama u schizunt en partischantadad? Cura sun jau part d’ina campagna ideala?

Tgi che ha tar la SRG SSR influenza sin la purschida publicistica, mantegna ina distanza critica. Ils princips schurnalistics da la SRG SSR valan era per las activitads privatas en las medias socialas. Quai vala en spezial envers tuttas gruppaziuns, da las qualas las pretensiuns han in cuntegn central politic, economic u social. En spezial recumandaziuns d’elecziun e da votaziun n’èn betg lubidas.

D’esser fitg precaut èsi en l’agen sectur schurnalistic, saja quai en il sectur d’infurmaziun, da cultura, da sport u da divertiment.

Pli ferm che las collavuraturas ed ils collavuraturs marcheschan la purschida publicistica da la SRG SSR e pli explicitamain ch’ils princips descrits valan.

Nus differenziain perquai dus circuls da collavuraturas e collavuraturs:

Circul 1 – Collavuraturas e collavuraturs e persunas da cader che han, tuttina en tge furma,  influenza sin il cuntegn, sin la concepziun e/u sin la preschentaziun da la purschida publicistica da la SRG SSR. Quai cumpiglia era tut las collavuraturas ed ils collavuraturs e las persunas da cader che represchentan l’interpresa en la publicitad, en spezial las commembras ed ils commembers da la direcziun e las pledadras ed ils pledaders da l’interpresa.

Circul 2 – Tut las ulteriuras collavuraturas ed ils ulteriurs collavuraturs e las persunas da cader che n’han nagina influenza sin la purschida publicistica da la SRG SSR e che na vegnan betg percepids en la publicitad sco persunas che represchentan la SRG SSR.

Per il circul 1 valan ils princips e las restricziuns surmenziunadas cumplainamain per activitads privatas en l’internet. Per il circul 2 na valan questas restricziuns da princip betg. Sco collavuraturas e collavuraturs da la SRG SSR san questas persunas dentant ch’ellas vegnan percepidas sco part da l’interpresa e che lur activitads pon perquai vegnir messas en connex cun la SRG SSR. Ellas èn conscientas da l’impurtanza da l’independenza publicistica e pon s’orientar voluntarmain als princips da la diligenza e da la distanza critica formulads qua survart.

La controlla finala redacziunala da noss products fa part da la garanzia da qualitad publicistica.

Sche adina pussaivel vegnan tut ils elements publitgads (texts, posts, moderaziuns, videos, audios, etc.) approvads d’ina commembra u d’in commember responsabel da la redacziun. La persuna che controllescha ina contribuziun surpiglia cunresponsabladad per sbagls e per violaziuns da normas enconuschentas. Sch’ina controlla classica n’è betg pussaivla, faschain nus diever dal princip da quatter egls (controlla d’ina autra commembra u d’in auter commember dal team). En cas da malsegirezzas fai senn da consultar las proximas persunas superiuras.

Per discurs en emissiuns live valan reglas spezialas (vesair 10.2 Dumandar a moda cumpetenta).

Per producziuns ch’èn vegnidas translatadas d’ina autra lingua sto la controlla vegnir fatga supplementarmain d’ina persuna linguisticamain cumpetenta, per evitar malchapientschas u sbagls da translaziun.

Las redacziuns pon scursanir, cumplettar u reformular ils texts e las contribuziuns da lur collavuraturas e collavuraturs. L’autura resp. l’autur è tenor pussaivladad da consultar en cas da midadas.

Igl è da far attenziun da betg sfalsifitgar il cuntegn cun far midadas, en spezial cun translatar u cun scursanir las constataziuns en moderaziuns, lingias grassas, titels, trailers u communicaziuns da pressa. Las scursanidas na dastgan betg violar las cunvegnas cun protagonistas e protagonists. La devisa da duvrar il meglier argument sto vegnir resguardada.

Era per l’utilisaziun multipla da noss cuntegns publitgads en differents chanals sto la responsabladad publicistica esser reglada.

Sch’i vegnan realisads cuntegns d’in (emprim) chanal per la publicaziun sin auters chanals, basegna quai in’attenziun redacziunala speziala per la formulaziun dals titels, da las lingias grassas, da la moderaziun, per il lead, per far scursanidas sco era cumplettaziuns. I dovra perquai cleras cunvegnas e reglas tranter ils teams, las auturas ed ils auturs e las persunas che controlleschan. En cas da temas delicats èsi perquai sche pussaivel da contactar l’autura u l’autur dal «product original» avant che publitgar l’adattaziun correspundenta. En cas da publicaziuns urgentas, nua che quai n’è betg pussaivel, exista in’obligaziun da diligenza augmentada per l’autura u per l’autur sco era per la persuna che controllescha il product.

Per il diever multipel sur las regiuns linguisticas na ston betg mo vegnir examinads ils contexts tematics, mabain er ils contexts culturals e linguistics. Translaziuns ed elavuraziuns na dastgan betg midar il messadi publicistic.

Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR han access a material che autras persunas entaifer l’interpresa han mess a disposiziun. Material publitgà stat da princip a disposiziun a tuttas e tuts, nun ch’i vegnia renvià a restricziuns spezialas. Material criv dastga vegnir duvrà mo suenter avair consultà l’autura u l’autur u la redacziun responsabla.

Avant che duvrar material ester èsi da resguardar indicaziuns davart eventualas restricziuns, per exempel restricziuns en connex cun la protecziun da la persunalitad u il dretg d’autur.

Schebain il material accessibel libramain (surtut en l’internet) è protegì dal dretg d’autur u betg, è savens difficil da giuditgar. Material protegì dal dretg d’autur pudain nus duvrar mo excepziunalmain senza il consentiment da l’autura respectivamain da l’autur: numnadamain, sch’el vegn duvrà en il rom d’in citat u per intents da la rapportaziun actuala. Las premissas correspundentas èn descrittas en la lescha e ston vegnir resguardadas.

En cas da l’utilisaziun da material che deriva d’utilisadras e d’utilisaders u da plattafurmas da terzs (p.ex. medias socialas, archivs online, partenaris internaziunals) èsi obligatoric d’inditgar la funtauna a moda visuala u textuala. Nua che quai è pussaivel èsi da verifitgar la derivanza, la data ed il context dal material (vesair 7.1 Verificaziun da las funtaunas).

Las schurnalistas ed ils schurnalists da la SRG SSR sa stentan d’esser a la testa dals temas en cas d’eveniments actuals.

Viceversa respectain nus primeurs da collegas d’autras interpresas da medias ed als menziunain correspundentamain (per exempel «Sco che la NZZ rapporta en sia ediziun dad oz …»).

Davart agens primeurs sco er istorgias e discurs exclusivs èsi da preinfurmar uschè baud sco pussaivel il newsroom respectivamain las redacziuns d’emissiuns da novitads da la SRG. Quai garantescha ina planisaziun optimala d’ina carriera tematica, pia ina publicaziun dal tema graduada ed inschignusa sin tut ils chanals da la SRG SSR. Medemamain sto il sectur da communicaziun vegnir infurmà avant la publicaziun da primeurs cun ina gronda publicitad.

En il rom da retschertgas exclusivas (p.ex. cooperaziuns internaziunalas, temas da la politica da segirezza u da l’economia) succeda ina coordinaziun tranter tut las redacziuns pertutgadas. L’emprima publicaziun vegn fixada cuminaivlamain per evitar duplicitads u concurrenza interna.

Il dretg da replica pussibilitescha ad ina persuna pertutgada directamain da preschentar sia vista dals schabetgs (vesair l’art. 28g CCS). En cas d’ina replica resta avert per il public tgi che ha raschun.

La replica sto sa referir a preschentaziuns dals fatgs ed esser formulada en furma concisa. Sch’ins fa ina replica, sto quella vegnir suttamessa senza retard al servetsch giuridic, per che quel possia giuditgar las premissas giuridicas.

La gronda part da las replicas pudain nus evitar, sche nus laschain vegnir a pled avunda las partidas crititgadas en la contribuziun.

Sche las premissas per ina replica èn dadas, vegn ella per regla plazzada en il medem lieu en la proxima ediziun dal medem format u tar la publicaziun online correspundenta. La replica sto vegnir marcada sco tala. En ina replica po la redacziun remartgar ch’ella restia tar sia preschentaziun.

Entaifer 20 dis suenter la publicaziun d’ina contribuziun po mintga persuna inoltrar ina reclamaziun al post da mediaziun. Entaifer 40 dis sto il post da mediaziun far ses rapport final.

Suenter la procedura davant il post da mediaziun po la persuna che ha inoltrà la reclamaziun far recurs tar l’Autoritad independenta da recurs (AIRR). La SRG SSR po adina trair vinavant ina decisiun da l’AIRR al Tribunal federal. Ils recurrents percunter pon far quai mo, sch’els èn stads pertutgads directamain da la publicaziun correspundenta.

Sche l’AIRR constatescha che la SRG SSR ha cuntrafatg al dretg da program u sch’il Tribunal federal conferma ina violaziun dal dretg da program, fa la SRG SSR in avis curt ed objectiv davart la decisiun motivada.

Per tut las unitads da la SRG SSR vala: Sch’ina decisiun dal post da mediaziun u da l’AIRR vegn publitgada, sto ella era vegnir rendida accessibla en ils chanals interns per emprender sistematicamain da sbagls.

Sch’ina persuna fa valair vardaivlamain davant dretgira che l’emissiun planisada d’in rapport violeschia ses dretgs e chaschunia ad ella in «dischavantatg spezialmain sever», po ella laschar scumandar l’emissiun cun ina mesira preventiva – en cas d’urgenza temporala schizunt senza tadlar la redacziun ed a fitg curta vista cun ina disposiziun superprovisorica (vesair l’art. 261 ss., cf. 265 e 266 CPC).

Sch’ina tala mesira vegn annunziada u decretada, èsi d’infurmar immediat las schefredacziuns respectivamain las persunas responsablas per la purschida. En cas d’in scumond previsibel sto il servetsch giuridic vegnir consultà ad ura.

Sch’ina dretgira ha decretà ina disposiziun superprovisorica cunter l’emissiun d’ina contribuziun, stuain nus resguardar quella. Ina violaziun intenziunada dal scumond po vegnir considerada mo en cas extrems.

Quella sto en mintga cas vegnir approvada da la direcziun da la partiziun respectivamain da las schefredacziuns.

La purschida online da la SRG SSR po vegnir consultada permanentamain. Quest archiv digital è d’interess public: Tenor il Tribunal europeic dals dretgs umans tutga tar la furmaziun libra da l’opiniun er il dretg da pudair retschertgar eveniments dal passà.

La SRG SSR è adina puspè confruntada cun dumondas da persunas che pretendan da stizzar ina contribuziun online pli veglia che las pertutga. A talas dumondas reagescha la SRG SSR sapientivamain a moda restrictiva, perquai che la SRG SSR valitescha l’interess public per la funcziun d’archiv da sia purschida online pli aut che la protecziun individuala da la persunalitad. Tenor il Tribunal europeic dals dretgs umans adempleschan las medias lur incumbensa era cun metter a disposiziun contribuziuns online da pli baud per las utilisadras ed ils utilisaders da las medias. Anonimisar ina contribuziun online è pussaivel, resta dentant in’excepziun.

Per quest intent sto la redacziun consultar il servetsch giuridic che giuditgescha il cas singul e che decida davart la dumonda ensemen cun la schefredacziun cumpetenta respectivamain cun la direcziun da la partiziun pertutgada.

Sche nus anonimisain ina contribuziun en cas excepziunals, faschain nus transparent quai online e remartgain quai correspundentamain en l’archiv per excluder ina reutilisaziun.

Per contribuziuns ch’èn vegnidas publitgadas sin plattafurmas da terzs (p.ex. YouTube, Spotify, medias socialas) stoi vegnir procurà era là, nua ch’igl è pussaivel, per ina realisaziun adequata (p.ex. bloccada, far nunenconuschaivel, text d’avis).

La SRG SSR stat davos sias collavuraturas e ses collavuraturs, sch’ellas ed els vegnan en conflict cun la giustia en il rom da lur activitad professiunala, ed als conceda sustegn giuridic.

Sch’i vegn purtà plant cunter redacturas u redacturs u sch’i vegn averta ina procedura giudiziala, sto la direcziun da la partiziun respectivamain la schefredacziun vegnir infurmada immediatamain.

La protecziun giuridica na vegn betg concedida en cas d’in cumportament sbaglià intenziunà u en cas da greva negligientscha.

Il dretg metta era cunfins a la retschertga ed a la publicaziun schurnalistica: Sch’ina retschertga u publicaziun po chaschunar consequenzas penalas (per exempel pervia da violaziun da domicil), èsi d’involver la direcziun da la partiziun respectivamain la schefredacziun cumpetenta.

La Lescha da radio e televisiun oblighescha la SRG SSR da tegnair en salv cuntegns publitgads, per part fin almain quatter mais a partir dal mument da la publicaziun. Questa obligaziun da conservaziun vala era per tut il material da basa (documents da retschertga, registraziuns d’intervistas betg elavuradas, e.u.v.).

Il material da basa ed ils documents davart contribuziuns cuntraversas u che han potenzial per ina dispita giuridica è da tegnair exnum en salv pli ditg, en l’agen interess.

Tgi che ha per exempel en mira ina procedura davant il Cussegl da pressa, sto far quai entaifer trais mais a partir da la publicaziun. Per plants da dretg civil stat a disposiziun anc dapli temp tut tenor la pretensiun che vegn fatga valair. Sch’i vegn effectivamain averta ina procedura (post da mediaziun, AIRR, cussegl da pressa, procedura da surveglianza da l’UFCOM, dretg penal, dretg civil, etc.), ston tut ils documents vegnir conservads enfin la fin da la procedura.

Per la conservaziun e la segirtad dal material da datas è l’autura u l’autur responsabel.

Per datas sensiblas (p.ex. constataziuns betg publitgadas, retschertgas zuppadas, documents confidenzials) èsi da garantir ina protecziun d’access augmentada.